Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 67/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek M.R. i S.R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego-inwentarskiego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżone postanawianie zostało doręczone skarżącym w dniu 30 października 2015 r., zatem termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 30 listopada 2015 r. Tymczasem przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie 4 lat od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o zaskarżonym postanowieniu (tj. w dniu 30 października 2015 r.), a jako przyczynę uchybienia terminu wskazali pogarszający się stan zdrowia. Mając na uwadze, że od uchybienia terminu do wniesienia skargi upłynął ponad rok, to zgodnie z art. 87 § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "ppsa"), przywrócenie terminu jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, przedstawione przez skarżących argumenty nie wskazują na zaistnienie w sprawie wyjątkowych przypadków, o których mowa w powołanym przepisie. W zakresie bowiem podnoszonej okoliczności dotyczącej złej kondycji psychicznej skarżącej, mimo licznych dokumentów, nie zostały przedłożone zaświadczenia lekarskie, czy karty choroby lub opisy przebiegu leczenia, które obrazowałyby stan jej zdrowia psychicznego. Ponadto skarżący w okresie od dnia 30 października 2015 r. do dnia złożenia przedmiotowego wniosku podejmowali liczne kroki prawne w swoich sprawach, a zatem nie byli pozbawieni możliwości obrony swoich praw.
Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, zaistniały podstawy do odrzucenia wniosku skarżących na podstawie art. 88 ppsa.
Skarżący wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego zmiany i przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podnieśli, że są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi. Skarżąca jest w głębokiej depresji po utracie syna i do dnia dzisiejszego nie może się z niej wyleczyć. Podkreślili, że czynności procesowe, które podejmowali w latach 2015 – 2019 były "czynnościami ratunkowymi", gdy okazało się, że organ nakazał w 2015 r. rozbiórkę budynków, a następnie zastosował środki egzekucyjne w postaci grzywien. Skarżący obawiali się wówczas, że z tego powodu mogą stracić cały swój majątek, w tym dom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Jeśli natomiast strona złoży wniosek o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 ppsa). W sytuacji zaś, gdy sąd uzna, że nie zachodzi przypadek wyjątkowy, o którym mowa w powołanym przepisie, wniosek taki będzie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 ppsa.
W niniejszej sprawie zaskarżone postanawianie z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego-inwentarskiego zostało doręczone skarżącym w dniu 30 października 2015 r., co oznacza, że termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 30 listopada 2015 r. Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 17 grudnia 2019 r., a zatem po upływie 4 lat od uchybionego terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały wyjątkowe przypadki, o których mowa w art. 87 § 5 ppsa, co skutkowało odrzuceniem wniosku z uwagi na jego niedopuszczalność. Powołanie się bowiem przez skarżących na podeszły wiek oraz zły stan zdrowia, w tym na dokumentację medyczną obrazującą ten stan rzeczy, nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiałyby złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym ustawowo trybie i terminie. Skoro skarżący, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, byli w stanie podejmować w tym czasie, tj. w latach 2015 – 2019 czynności procesowe w innych swoich sprawach toczących się przed organem, jak również przed Sądem, to nie do końca wiarygodne jest ich stanowisko co do obawy przed podejmowaniem działań przed Sądem w przedmiotowej sprawie. Z tych przyczyn, powyższa okoliczność także nie stanowi o wyjątkowym przypadku w rozumieniu art. 87 § 5 ppsa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.