Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 316/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. G. i S. G. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...]października 2005 r. nr [...]w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zwrócił skarżącym uiszczony wpis od skargi.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd podniósł, że S. G. i S. G. wnieśli 8 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej należącej do nich działki. Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, tj. do dnia 1 czerwca 2017 r., w przypadkach, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę wnosiło się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na złożone uprzednio wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do kategorii takich spraw należały skargi na uchwały organów gminy, składane na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 559, dalej: u.s.g.), w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Analiza akt sprawy wykazała, że do protokołu z 30 czerwca 2021 r. Urzędu Gminy w [...] S. G. złożył ustnie skargę na przedmiotową uchwałę w zakresie przeznaczenia działki jego i współmałżonki, które to oświadczenie zdaniem Sądu należało potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na pytanie Sądu organ wskazał, że skarga (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) na ww. uchwałę została wniesiona ustnie. Podał również, że odpowiedź na ustną skargę (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) została doręczona w dniu 1 lipca 2021 r. Skoro zatem organ udzielił odpowiedzi na wystosowane wezwanie z 30 czerwca 2021 r. złożone ustnie do protokołu z 30 czerwca 2021 r., skarżący – w świetle ww. przepisu art. 53 § 2, uprawnieni byli do wniesienia skargi na sporną uchwałę w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na złożone uprzednio wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu na złożone uprzednio wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona w dniu 1 lipca 2021 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 2 sierpnia 2021 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący wnieśli skargę dopiero w dniu 8 lutego 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc znacznie po upływie terminu do jej wniesienia. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę i na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego.
Zażaleniem S. G. i S. G. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w zażaleniu zarzutów w pierwszej kolejności należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i niekwestionowane przez skarżących stanowisko Sądu I instancji, że do przedmiotowej skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...], zastosowanie będzie miał stan prawny sprzed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie natomiast z art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r. (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 tej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie w okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji odrzucił skargę S. G. na ww. uchwałę. Prawidłowo uznano bowiem, że termin do złożenia przez niego skargi na przedmiotową uchwałę rozpoczął swój bieg w chwili doręczenia mu w dniu 1 lipca 2021 r. odpowiedzi organu na wystosowane przez niego 30 czerwca 2021 r. ustnie do protokołu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i upłynął po upływie 30 dni od doręczenia tej odpowiedzi, tj. z dniem 2 sierpnia 2021 r. - stosownie do treści przywołanego powyżej art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r. Wniesienie przez S. G. skargi dopiero w dniu 8 lutego 2022 r. nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, co stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało Sąd I instancji do odrzucenia jego skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Przechodząc natomiast do oceny zasadności zażalenia w zakresie, w jakim podważa zasadność odrzucenia skargi S. G., należy wskazać, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie sytuacja prawna ww. skarżącej znacząco różni się od przedstawionej powyżej sytuacji prawnej jej męża S. G. Sąd I instancji zdaje się bowiem nie dostrzegać okoliczności, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, S. G. nie wzywała Rady Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Brak było zatem podstaw do odrzucenia jej skargi w oparciu o dyspozycję art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Z tych też względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę S. G. należało uchylić jako wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i sprawę w tej części przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.
Odnośnie podnoszonych w zażaleniu okoliczności mających świadczyć o braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi podkreślenia natomiast wymaga, że okoliczności te na etapie postępowania, którego przedmiotem było odrzucenie skargi, nie podlegają ocenie.