Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi P. B. oraz S. B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] maja 2010 r.
W dniu 17 marca 2011 r. P. i S. B. skierowali do Sądu pismo procesowe zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku, dołączając zarazem ten wniosek. W uzasadnieniu wniosku podali, że byli przekonani, iż odpis orzeczenia, które zapadło w dniu 17 lutego 2010 r. otrzymają droga pocztową. W dniu 10 marca, droga telefoniczną powzięli wiadomość o wydaniu wyroku oddalającego ich skargę a także uzyskali informację dotyczącą trybu złożenia wniosku o uzasadnienie tego orzeczenia. Skarżący podkreślili, że są osobami starszymi i z otrzymanego zawiadomienia o terminie rozprawy wyczytali jedynie, że stawiennictwo na niej nie jest obowiązkowe. Z tego powzięli przekonanie, że jeśli nawet nie stawią się w sądzie to orzeczenie zostanie im doręczone. We wniosku o przywrócenie terminu zaznaczono również, że skarżący nie znają procedury sądowej i nie mieli świadomości ujemnych następstw zaistniałego uchybienia.
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazał Sąd, skarżący otrzymali zawiadomienie o terminie rozprawy, w którym wyraźnie (poprzez wytłuszczenie tekstu) zaznaczono w punkcie trzecim pouczenia, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku. Fakt, że strona zapoznała się z treścią zawiadomienia w sposób pobieżny i nie zwróciła uwagi na to pouczenie potwierdza tezę o wystąpieniu winy w postaci niedbalstwa. Wiek skarżących nie jest w tym względzie okolicznością zmieniającą negatywną ocenę ich zachowania, skoro kierowane do Sądu pisma są redagowane w sposób pozwalający stwierdzić, że skarżący mają rozeznanie w realiach sprawy i orientują się w sposób dostateczny w ciążących na nich obowiązkach procesowych a także w przysługujących im uprawnieniach. Co więcej tezę o braku winy w uchybieniu terminu wyklucza również okoliczność, że dopiero po upływie trzech tygodni od dnia posiedzenia Sądu P. i S. B. zdecydowali się na telefoniczny kontakt z Sądem w celu uzyskania informacji na temat losów ich skargi. Takie zachowanie skarżących z pewnością nie może być traktowane w kategoriach braku winy.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli jednobrzmiące zażalenia podnosząc, że nie można wymagać od każdego obywatela dogłębnej znajomości przepisów a tym bardziej od osób w podeszłym wieku. Podnieśli również, że pomoc prawna udzielana przez profesjonalnych prawników nie jest dostępna dla każdego z uwagi na jej wysoki koszt.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło w powodu okoliczności za które skarżący winy nie ponoszą. Przede wszystkim należy więc wskazać, że podeszły wiek nie może być sam z siebie usprawiedliwieniem do niedochowania terminów procesowych. Nie jest również tak, jak podnosi się w zażaleniu, że od skarżących wymagano dogłębnej znajomości przepisów ponieważ w doręczonym zawiadomieniu o rozprawie zostali oni wyraźnie pouczeni, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku. Od strony należycie dbającej o swój interes procesowy można natomiast wymagać, aby dokładnie zaznajomiła się z treścią skierowanych do niej pouczeń sądowych. Jeżeli zaś skarżący mieli trudności ze zrozumieniem pisma sądowego mogli skorzystać z pomocy osób trzecich. Ponadto, jak zauważył Sąd I instancji, kierowane do Sądu pisma są redagowane w sposób pozwalający stwierdzić, że skarżący mają rozeznanie w realiach sprawy niniejszej. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.