Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SPP/Kr 196/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie W.F. na postanowienie tego Sądu z dnia 13 czerwca 2023 r., którym po rozpoznaniu sprzeciwu utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. oddalające wniosek W. F. to przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd podniósł, że zgodnie z art. 260 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że wydane przezeń w wyniku tej czynności postanowienie jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (zatem też zażalenie) wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie W.F. nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 13 czerwca 2023 r., zatem podlegało ono odrzuceniu.
Zażaleniem W. F. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:
- 1) art. 178 w zw. z art. 194 § 1 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 13 czerwca 2023 r.;
- 2) art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nie przysługuje mu prawo pomocy w zakresie częściowym;
- 3) art. 260 § 1 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 196/22, mimo, że ww. postanowienie jest wadliwe.
W oparciu o powyższe zarzuty w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2023 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 196/22 - wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2023 r. w przedmiocie prawa pomocy - nie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a więc także od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W takim przypadku - jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd ten orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że, po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne; po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zażalenie wniesione na wydane w sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.