Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II SPP/Kr 106/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie W.F. na postanowienie tego Sądu z dnia 24 listopada 2023 r., którym po rozpoznaniu sprzeciwu utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r. oddalające wniosek W.F. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd podniósł, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej: p.p.s.a.). W wyniku wniesionego sprzeciwu, wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). W związku z powyższym Sąd wskazał, że zażalenie wniesione na postanowienie Sądu utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego, którym oddalono wniosek o przyznania prawa pomocy, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.
Zażaleniem W. F. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:
- 1) art. 178 w zw. z art. 194 § 1 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 24 listopada 2023 r.;
- 2) art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nie przysługuje mu prawo pomocy w zakresie częściowym;
- 3) art. 260 § 1 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 106/23, mimo, że ww. postanowienie jest wadliwe.
W oparciu o powyższe zarzuty w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 października 2023 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 106/23 - wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 26 października 2023 r. w przedmiocie prawa pomocy - nie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a więc także od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W takim przypadku - jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd ten orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że, po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne; po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zażalenie wniesione na wydane w sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2023 r. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.