Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1277/13, oddalił zawarty w skardze wniosek E. M. i M. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] października 2013r. w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części obiektu budowanego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnili swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wskazali jakichkolwiek argumentów wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a więc przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu nie można poprzestać jedynie na domniemaniu, że wykonanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego z samej swojej istoty spowoduje trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona w przyszłości. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji następuje na wniosek, który wymaga przedstawienia szczególnych okoliczności istotnych w konkretnej sprawie.
Z tych względów Sąd oddalił wniosek na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie podnieśli, że nakaz rozbiórki części budynku jest dla nich bardzo krzywdzący i zwrócili się o "bardziej ludzkie" rozpatrzenie ich sprawy. Podnieśli, że w odwołaniu od decyzji wskazali na swoje straty finansowe i moralne. W ich ocenie utrzymanie w mocy decyzji o rozbiórce to dla nich "szkoda niepowetowana". Wskazali ponadto, że z protokołu kontroli oraz ze złożonego w sprawie odwołania wynika, że budynek został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną.
Uczestnik F. M. w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w żaden sposób uzasadniony. Nie zawiera on okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki.
Zaznaczyć jednak trzeba, że ten brak wniosku miał charakter braku usuwalnego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 338 oraz powołane tam orzecznictwo).
Sąd Wojewódzki wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając bowiem na uwadze to, co wynika z akt sprawy, należało przyjąć, że powołana przez skarżących w zażaleniu okoliczność związana z poniesieniem "niepowetowanej szkody", nie uzasadnia zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące obawy związanej z powstaniem "szkody" w majątku, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Odnosząc się natomiast do przytoczonego w zażaleniu twierdzenia o wykonaniu prac zgodnie z pozwoleniem na budowę, podkreślić należy, że są to okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy i nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny.
Dla porządku wskazać jednak należy, że decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę spornego obiektu uchylone zostały prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2011 r., natomiast w postanowieniu z dnia 29 września 2011 r. dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie sygn. akt II SA/Po 189/11, WSA w Poznaniu zaznaczył, że inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę. W takim stanie sprawy należało uznać za niezasadną argumentację zawartą przez skarżących w zażaleniu.
W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.