Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 79/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej P. w T. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2022 r., nr WINB-WOP.7722.81.2022.EZ w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku, odrzucił skargę (pkt 1) i postanowił o zwrocie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2).
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 19 grudnia 2022 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa P. w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na wyżej wymienione postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 27 stycznia 2023 r. skarżąca spółdzielnia została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z KRS-u, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi. Ponadto spółdzielnia została wezwana do uzupełnienia braku fiskalnego skargi przez uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zarządzenie zawierało pouczenie, zgodnie z którym wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Ten sam rygor zawierało wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi.
Wezwania te zostały skutecznie doręczone 27 lutego 2023 r. W zakreślonym w zarządzeniu terminie spółdzielnia uiściła jedynie wymagany wpis. Natomiast nie uzupełniła braku formalnego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skargę należało odrzucić.
Sąd podniósł, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, korespondencja zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych złożonej skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na dzień podpisania skargi – odpisu z KRS, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi została skutecznie doręczona skarżącej 27 lutego 2023 r. Zatem wyznaczony termin upływał z końcem 6 marca 2023 r. i upłynął bezskutecznie, ponieważ nie zostały nadesłane do Sądu w zakreślonym terminie dokumenty, o których była mowa w wezwaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa P. w T. Postanowienie zaskarżono w całości.
Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania – art. 49 § 2 p.p.s.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie.
Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Uzasadniając żaląca podkreśliła, że nie każde uchybienie formalne musi prowadzić do wszczęcia procedury określonej w art. 49 § 1 p.p.s.a. i w wielu przypadkach uchybień formalnych procedura ta nie jest wszczynana. Wobec tego, uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu przy stosowaniu zarówno art. 49 § 2, jak i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy dojść do wniosku, że przewidziane we wskazanych przepisach ujemne konsekwencje dla strony mogą być skutecznie zastosowane nie wtedy, gdy strona nie wykona jakiegokolwiek wezwania do usunięcia braków, ale tylko wtedy, gdy niewykonanie wezwania spowoduje niemożność nadania biegu temu pismu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd obowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak wypełnienia obowiązku wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu przez przedstawiciela ustawowego lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że wezwano występującą w charakterze skarżącej spółdzielnię do uzupełnienia braku fiskalnego skargi przez uiszczenia wpisu sądowego oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z KRS-u, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi. Wezwanie zawierało również pouczenie o konieczności jego wykonania w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. W wyniku bezczynności autora skargi została ona prawidłowo odrzucona przez Sąd I instancji.
Zarzuty i argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia zapatrywania, co do prawidłowości podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji, brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. polega na przedstawieniu dokumentu, z którego wynikałoby takie umocowanie. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odczytywane łącznie regulacje mają na celu usunięcie wątpliwości w kwestii dla sprawy kluczowej, czyli ustalenia czy pismo (skarga) zostało wniesione przez uprawnioną osobę. (por. postanowienie NSA z 28.11.2012 r., I GSK 1463/12)
Należy zaznaczyć, iż przepis art. 29 p.p.s.a. nie wskazuje, o jaki konkretnie dokument chodzi, jednakże w przypadku spółek kapitałowych, czy jak w niniejszym przypadku spółdzielni, przyjmuje się, że jest to dokument pochodzący z Krajowego Rejestru Sądowego. Przy czym, w sytuacji, gdy strona wnosząc skargę nie wypełnia obowiązku określonego w powołanym przepisie lub wypełnia go w sposób budzący wątpliwości odnośnie autentyczności czy istnienia umocowania, Sąd do którego skarga została skierowana obowiązany jest wezwać stronę do usunięcia takiego braku skargi. Może przy tym wskazać na konkretny dokument, który w jego ocenie zaistniałe wątpliwości usunie, co oczywiście nie pozbawia strony możliwości posłużenia się innym dokumentem lub jego rodzajem wykazującym na istnienie umocowania do działania w imieniu osoby prawnej wywodzącej skargę. (por. postanowienie NSA z 19.07.2016 r., II GZ 704/16)
W przedmiotowej sprawie skargę do sądu podpisały osoby określone mianem Prezesa Zarządu oraz Zastępcy Prezesa Zarządu skarżącej spółdzielni, przy czym do skargi nie dołączono dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu potwierdzającego umocowanie osób podpisanych pod skargą do wniesienia skargi.
Powyższa okoliczność zobowiązywała Sąd do wezwania do usunięcia braków skargi, a w konsekwencji bezczynności skarżącej do odrzucenia skargi. Natomiast argumentacja zażalenia nie mogła odnieść skutku żądanego przez żalącą i należy ją uznać jedynie za polemikę z prawidłowym postępowaniem Sądu I instancji. Z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.