Uzasadnienie
E. M. (dalej również: wnosząca zażalenie) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] kwietnia 2006 r. o wymeldowaniu wnoszącej zażalenie z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w Warszawie.
Postanowieniem z 25 października 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1841/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wskazał, między innymi, że stosownie do art. 83 § 3 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest oddanie go w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529).
Postanowienie z 25 października 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi wnoszącej zażalenie do doręczeń w dniu 4 listopada 2013 r.
W dniu 3 grudnia 2013 r. E. M. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi podała okoliczność, że nie była świadoma sposobu komunikowania się z Sądem, w tym przepisów ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
Postanowieniem z 24 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 4 listopada 2013 r., kiedy doręczono pełnomocnikowi skarżącej do doręczeń postanowienie z 25 października 2013 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie. Skoro tak, to siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 12 listopada 2013 r. Wniosek zaś został wniesiony dopiero w dniu 3 grudnia 2013 r., a więc jest spóźniony i na podstawie art. 88 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Zażalenie na postanowienie z 24 stycznia 2014 r. wniosła E. M. Wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia. Zwróciła się o pomoc w celu komunikowania się zgodnie z przepisami i terminami z instytucjami w Polsce za pośrednictwem polskiej placówki konsularnej na terenie USA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności, w związku z faktem, że wnosząca zażalenie powołuje się w treści kolejnych pism procesowych na nieznajomość prawa, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nieznajomość treści ustaw nie zwalnia (co do zasady) z ich przestrzegania. Zarówno p.p.s.a., jak i ustawa z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zostały prawidłowo ogłoszone w Dzienniku Ustaw i weszły w życie, jako akty prawa powszechnie obowiązującego. Z praktycznego punktu widzenia, treść tych ustaw dostępna jest w Internecie, w formie dokumentu elektronicznego, do wyszukania pod adresem http://dziennikustaw.gov.pl/.
Wnosząca zażalenie wskazuje, że sądy powinny wyjaśniać jej stan prawny. Sprowadza tym samym sądy do roli podmiotów udzielających porad prawnych – co nie jest uzasadnione.
Zgodnie z art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Nie oznacza to jednak, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań. Sąd nie ma obowiązku przewidywać zamiarów i potrzeb stron występujących w postępowaniu i zawiadamiać ich o każdym możliwym rodzaju czynności, którą strona może podjąć lub której może żądać w konkretnej sytuacji.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia z 24 stycznia 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jego przedmiotem było odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – więc Naczelny Sąd Administracyjny może wypowiedzieć się tylko w tym zakresie.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Przyczyną uchybienia terminu, na którą powołuje się wnosząca zażalenie, jest jej brak wiedzy o stanie prawnym, opisanym w postanowieniu z 25 października 2013 r. Bieg terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy więc liczyć od dnia doręczenia postanowienia z 25 października 2013 r. – ponieważ w tym postanowieniu zawarte były odpowiednie informacje o stanie prawnym. Dniem tym był 4 listopada 2013 r. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło w dniu 3 grudnia 2013 r. – a więc już upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z prawem, a zażalenie podlega oddaleniu.
Raz jeszcze, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że brak znajomości treści art. 87 § 1 p.p.s.a. przez E. M. nie oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie był obowiązany do zastosowania tego przepisu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.