Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 października 2004r., uzupełnionym formularzem PPF T. i T. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2004r., nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu Gdyni z dnia 9 marca 2004, nr [...] (umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy pomieszczeń piwnicy w budynku przy ul. [...] w Gdyni na pomieszczenia mieszkalne) i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2004r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 591/04) przyznał T. i T. K. prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł i oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wobec wniesienia przez skarżących i uczestnika postępowania M. F. sprzeciwu od tego postanowienia utraciło ono moc, a postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od wpisu od skargi i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zażalenie na to postanowienie wniósł uczestnik postępowania M. F. wnioskując o jego uchylenie i wydanie orzeczenia odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia M. F. podniosła, że strona powinna być obciążona kosztami postępowania w sytuacji, gdy nie przekraczają one jej miesięcznych dochodów. Nadto zauważyła, że z pism skarżących wynika, że wyremontowali oni mieszkanie, wymienili system grzewczy i piec oraz dokonali przebudowy pomieszczeń piwnicznych na mieszkalne, a pomimo braku zatrudnienia przez T. K. utrzymują mieszkanie o powierzchni 70m².
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków jest przyznawane w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego, co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o przyznania prawa pomocy.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżącypozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z H. K. żoną T. K. i matką T. K.. Ich miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 1.737,91 zł netto (emerytury H. i T. K.), posiadają udział wynoszący 32/100 w prawie własności nieruchomości o powierzchni ok. 70m². Skarżący nie posiadają żadnych innych nieruchomości i cennych rzeczy, nie mają żadnych oszczędności. H. K. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, poruszającą się na wózku (I grupa inwalidzka), a T. K. była niezdolna częściowo do pracy w okresie od listopada 2003r. do grudnia 2004r.
Skarżący nie udowodnili, że ponoszą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.100 zł, którą to okoliczność podnosili we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie przedstawili bowiem rachunków potwierdzających ponoszenie wydatków we wskazanej przez nich wysokości.
W tym stanie rzeczy słusznie Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżących stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj.
Sygn. akt. II OZ 570/05 poprzez zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu. Wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżących nie jest bowiem wystarczająca dla poniesienia przez nich pełnych kosztów postępowania ze skargi na powołaną wyżej decyzję.
Należy przy tym zauważyć, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony częściowo, tj. poprzez zwolnienie jedynie od wpisu. Skarżący są zatem zobowiązani do poniesienia innych niż wpis kosztów postępowania. Takie ograniczenie zwolnienia częściowego jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione faktem uzyskiwania przez skarżących stałych dochodów w wysokości pozwalającej na poczynienie oszczędności na pokrycie pozostałych kosztów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez M. F. należy zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy niedopuszczalne jest przyjęcie założenia, że jeżeli wpis jest niższy od jednomiesięcznych dochodów strony przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe. Przyjmowanie jakichkolwiek ogólnych założeń i ograniczeń w tej procedurze nie jest możliwe, skoro każdy przypadek jest inny, a przy rozpatrywaniu wniosków bierze się pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale także wysokość kosztów postępowania i koniecznych wydatków ponoszonych przez stronę. W omawianym wypadku miesięczne dochody stron są tak niewielkie, że nawet przy nie wykazaniu miesięcznych wydatków na utrzymanie mieszkania muszą być uznane za niewystarczające dla pokrycia pełnych kosztów postępowania i uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. Trudno też podzielić zdanie M. F., że skarżąca przyczyniła się do tego stanu rzeczy, skoro przez długi czas pozostawała osobą częściowo niezdolną do pracy.
W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.