Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 415/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi W. C. (dalej "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd zwrócił uwagę, że sam fakt wydania nakazu rozbiórki, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury takie decyzje zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów strona skarżąca w kontekście powołanych okoliczności nie podała.
Na uwzględnienie - w ocenie Sądu - nie zasługiwał także argument, że skarżący poniesie znaczne koszty, gdyż wykonanie decyzji, której przedmiotem jest nakaz rozbiórki zawsze wiąże się z poniesieniem kosztów. Sąd jednak zaznaczył, że wniosek skarżącego nie został w tym zakresie chociażby uprawdopodobniony. Skarżący nie przedstawił ewentualnych kosztów, które wiążą się z wykonaniem zaskarżonej decyzji w stosunku do swojej sytuacji materialnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że sam fakt wydania nakazu rozbiórki nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w tym przedmiocie oraz że skarżący nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki, podczas gdy wykonanie rozbiórki obiektu występującego w niniejszej sprawie, z uwagi na jego rozmiar i charakter, w sposób oczywisty, z samej istoty, generuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; niezależnie od tego skarżący przedstawił konkretne okoliczności, co najmniej uprawdopodabniające spełnienie w niniejszym przypadku warunków wstrzymania rozbiórki, uregulowanych w ww. przepisie - w szczególności w postaci znacznych strat finansowych, utraty klienteli, braku możliwości wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań oraz utraty przez pracowników zatrudnienia, a przez wielu sportowców, w tym dzieci i młodzież, miejsca szkolenia i treningów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przechodząc do oceny samych przesłanek zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie należy podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Należy mieć jednak na uwadze, że gdy przedmiotem sprawy jest decyzja dotycząca rozbiórki obiektu Sąd powinien wziąć pod uwagę ryzyko trudnych do odwrócenia skutków nawet w przypadku niezłożenia przez stronę szczegółowej dokumentacji na poparcie wniosku. Wykonanie prac związanych z rozbiórką przedmiotowego obiektu sportowego obejmującego w szczególności korty tenisowe i zaplecze socjalne, przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji.
Należy również wskazać, że wykonanie decyzji dotyczącej rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy niweczy niejako sens dalszego postępowania, gdyż sporny obiekt przestanie istnieć. W ten sposób, w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej strona i tak nie osiągnie korzystnego dla siebie rezultatu. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z 23.03.2011 r., II OSK 476/11; z 9.06.2014 r., II OSK 1446/14).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Sąd wstrzymał wykonanie jedynie decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na fakt, że czynność ta wystarczy aby decyzja nie podlegała wykonaniu do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Nie ma konieczności wstrzymywania decyzji organów obu instancji. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie jest co do zasady aktem podlegającym wykonaniu, gdyż jedynie utrzymuje ona w mocy wykonanie decyzji organu I instancji.