Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 39/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] listopada 2011 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy P. W. podał, że prowadzi gospodarstwo domowe ze swoją matką. Utrzymuje się z dochodów z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł miesięcznie (brutto). Jego matka zaś uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie brutto. Wśród składników posiadanego majątku skarżący wskazał: dom o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,4 ha, a także nieruchomość gruntową o powierzchni 1975 m2. Oświadczył, że ponoszone przez niego wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego wynoszą miesięcznie około 3.100 zł (w tym wyżywienie, leki, środki czystości, dojazdy do pracy, energia, spłata kredytu, telefon). Jak wynika z nadesłanych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego (wspólnego dla skarżącego i jego matki), wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w dwóch/trzech ratach miesięcznych w wysokości: w grudniu 2011 r. – [...] zł, [...] zł, [...] zł, w styczniu 2012 r. – [...] zł oraz [...] zł w lutym 2012 r. – [...] zł oraz [...] zł. Jego matka otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie.
Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że jest on właścicielem w sumie pięciu nieruchomości, w tym: domu o powierzchni 120 m2 w Z., nieruchomości zabudowanej domkiem letniskowym w K., nieruchomości zabudowanej domkiem rekreacyjnym o powierzchni 68,20 m2 w miejscowości G. (grunt o powierzchni 1000 m2) oraz nieruchomości gruntowej o powierzchni 2 356 m2 przy ul. [...] w P. Wnioskodawca oświadczył, że nie osiąga pożytków z nieruchomości, gdyż ich nie wynajmuje, ani nie dzierżawi. Nadesłane kserokopie rachunków obrazują ponoszenie kosztów na poziomie opisanym w treści urzędowego formularza PPF.
Ponadto, wnioskodawca oświadczył, że nie pobiera dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych oraz jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], rocznik 2000, o wartości [...] zł, zaś jego matka – [...], rocznik 1991, o wartości [...] (samochód z powodu uszkodzenia nie jest użytkowany). Do sprawy dołączono również oświadczenie wnioskodawcy i jego matki o spłacaniu miesięcznych rat kredytów w kwocie [...] zł ([...]) oraz 250 zł (kredyt odnawialny w Banku [...]).
Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził, że z przedłożonego oświadczenia majątkowego oraz załączonych do niego dokumentów źródłowych nie wynika, aby sytuacja majątkowa wnioskodawcy uniemożliwiała mu samodzielne finansowanie prowadzonego postępowania sądowego. Wnioskodawca oraz jego matka mają stałe źródła utrzymania na poziomie – łącznie około 5.000 zł, osiągając z tego tytułu regularne, miesięczne dochody. Nawet przy założeniu, że koszty utrzymania przekraczają miesięcznie kwotę 3.000 zł (uwzględniając przy tym kwoty rat kredytów), dalej nie sposób przyjąć, by wnioskodawca spełniał przesłanki uzyskania prawa pomocy. Obok bowiem wskazanych dochodów, wnioskodawca dysponuje dużym majątkiem w postaci pięciu nieruchomości. Z nieruchomości tych nie czerpie pożytków, świadomie rezygnując z tej możliwości przysporzenia dochodów. Dochody zaś, które osiąga są w takiej wysokości, że niewątpliwie jest on w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe w niniejszej sprawie, ewentualnie zaś zaciągnąć w tym celu pożyczkę, której uzyskanie – biorąc pod uwagę stan majątku – nie będzie trudne.
Wskazując na powyższe Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. W. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie skarżącego Sąd I instancji błędnie ocenił stan faktyczny przyjmując, że jest on w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 500 złotych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Dochody uzyskiwane przez niego i matkę wynoszą jedynie [...] zł brutto, jego zaś wynagrodzenie wypłacane jest nieregularnie, co jednoznacznie wynika z wyciągów ze wspólnego konta. Wyjaśnił również, że kwoty przelane przez pracodawcę na konto stanowią zaległe wynagrodzenie za poprzednie miesiące pracy, nie można zatem uznać, że osiąga on regularne przychody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3).
Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, która pozwoliłaby sądowi na w pełni właściwą ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie P. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku, powołując się na jej sytuację rodzinną i materialną. Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący posiada wraz z matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, stały miesięczny dochód, który pozwala zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów postępowania sądowego, które na tym etapie postępowania wynoszą 500 złotych.
Argumentacja zaś skarżącego przedstawiona w zażaleniu nie pozwoliła na podważenie ustaleń co do jego stanu majątkowego przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem, iż zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.