Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 8/21 odrzucił skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej określanej jako Spółka) od wyroku tego Sądu z dnia 23 lutego 2021 r. w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] w przedmiocie nakazania usunięcia konstrukcji.
Sąd pierwszej instancji przyjął, że z uwagi na doręczenie pełnomocnikowi Spółki wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 19 marca 2021 r. termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 19 kwietnia 2021 r. Nadana tego dnia na poczcie skarga kasacyjna, zaadresowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekazana została w dniu 23 kwietnia 2021 r., zatem wniesiona jest z uchybieniem trzydziestodniowego terminu.
Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia.
Sądowi pierwszej instancji zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej określanej jako P.p.s.a.) i odrzucenie skargi kasacyjnej wobec niezachowania przez Spółkę trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Podniosła, że Sąd kasacyjny był zobligowany do niezwłocznego przekazania skargi kasacyjnej, zaś brak podjęcia stosownego działania nie może obciążać strony. Jej zdaniem prawidłowo przekazana skarga kasacyjna doprowadziłaby do zachowania terminu przewidzianego przez przywołany przepis, a zatem winna wywoływać skutek. Podniosła także zarzut naruszenia art. 78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) poprzez pozbawienie Spółki możliwości zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji z uwagi na odrzucenie skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wykazane nią naruszenia prowadzą do konstatacji, iż Sąd kasacyjny winien potraktować sprawę priorytetowo i przekazać skargę we właściwym terminie, co doprowadziłoby do zachowania prawa Spółki do zaskarżenia orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z przepisu tego wynika, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej znaczenie ma data nadania przesyłki i to na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a więc tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. Datą wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku złożenia jej do niewłaściwego miejscowo sądu jest data przekazania skargi kasacyjnej przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego (zob. postanowienia NSA z dni: 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 958/2, LEX nr 3082967; 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 119/16, LEX nr 2037546; 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1613/15, LEX nr 1988259).
Bezspornym jest, że wyrok z dnia 23 lutego 2021 r. wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 19 marca 2021 r. W konsekwencji, mając na uwadze art. 177 § 1 i art. 83 § 2 P.p.s.a., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 19 kwietnia 2021 r. W tym dniu zaadresowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego przesyłka zawierająca skargę kasacyjną, oddana została w placówce pocztowej operatora i dotarła do siedziby adresata w dniu 23 kwietnia 2021 r., stwierdza to umieszczona na niej prezentata. Jeszcze tego samego dnia zarządzono, zgodnie z właściwością, przekazanie skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym Spółka nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro pełnomocnik Spółki w ostatnim dniu terminu przewidzianego dla tej czynności, tj. w dniu 19 kwietnia 2021 r., nadała na poczcie skargę kasacyjną na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zgodnie z właściwością przekazał ten środek odwoławczy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2021 r., to w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do jej odrzucenia.
Pełnomocnik w zażaleniu nie kwestionuje powyższych ustaleń faktycznych, jednak stoi na stanowisku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przekazał skargi kasacyjnej do Sądu pierwszej instancji niezwłocznie, nie potraktował sprawy "priorytetowo", co doprowadziło do niezachowania terminu do jej wniesienia. Zarzut ten nie znajduje usprawiedliwienia.
Rację ma pełnomocnik, że czynność przekazania skargi kasacyjnej do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna być dokonana niezwłocznie, aby nie pogarszać sytuacji procesowej strony. Trudno jednak zgodzić się z pełnomocnikiem, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przekazał skargi kasacyjnej Sądowi pierwszej instancji bez zbędnej zwłoki. Przede wszystkim jednak przyjdzie zauważyć, że już w dacie wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przesyłki zawierającej skargę kasacyjną (piątek 23 kwietnia 2021 r.) skarga kasacyjna była spóźniona. Jak wskazano, termin do jej skutecznego wniesienia upłynął cztery dni wcześniej, gdyż w poniedziałek 19 kwietnia 2021 r. Kwestia ta została przemilczana w zażaleniu.
Odnosząc się jednak do zarzutu pełnomocnika Spółki należy stwierdzić, że przekazanie skargi kasacyjnej nastąpiło niezwłocznie. W dniu wpływu przesyłki do NSA sędzia zarządził, zgodnie z właściwością, przekazanie skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, którą wysłano z tego Sądu w najbliższy dzień roboczy, tj. w poniedziałek 26 kwietnia 2021 r.
Aczkolwiek pełnomocnik Spółki nie podnosi tej okoliczności, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności zażalenia, że pismo procesowe stanowiące skargę kasacyjną zawiera właściwie oznaczonego adresata; istotnym jest, że koperta w której umieszczono pismo, została zaadresowana, a przesyłka wysłana do sądu niewłaściwego.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu skarżąca Spółka nie została pozbawiona konstytucyjnego prawa do sądu, w szczególności prawa do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Spółka mogła z tego prawa skorzystać tyle tylko, że na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Brak merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej spowodowany jest wyłącznie jej wniesieniem z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.