Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 17/20 uzupełnił na wniosek J. M. Ś. (dalej określanej jako skarżąca) wyrok tego Sądu z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 17/20 uwzględniający jej skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania hali produkcyjnej w ten sposób, że dotychczasową sentencję oznaczył jako pkt I i dodał pkt II w brzmieniu: "zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania" (pkt I), odmawiając uzupełnienia wyroku w pozostałym zakresie objętym wnioskiem (pkt II).
Orzeczenie to wydano po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 193/21 uchylającego wcześniejsze postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2020 r. o odmowie uzupełnienia wyżej opisanego wyroku o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził na wstępie, że wniosek skarżącej o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej uiszczonego wpisu sądowego.
Zdaniem Sądu skarżąca nie może jednak dochodzić zwrotu kosztów odnoszących się do dojazdu na rozprawę (38 zł), drobnych wydatków, takich jak opłaty uiszczane celem nadania pism do sądu w postępowaniu (44,90 zł), czy kosztów przeznaczonych na dokonanie czynności uiszczenia wpisu (3,50 zł). Argumentował, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, np. w postaci załączenia biletu kolejowego na dowód odbycia podróży we wskazany sposób oraz potwierdzającego poniesiony koszt. Podkreślił, że skarżąca nie została wezwana do stawiennictwa w siedzibie Sądu, zatem nie zachodzi przyczyna uzasadniająca zwrot kosztów poniesionych celem odbycia podróży na rozprawę w dniu 10 września 2020 r. Podobnie Sąd odniósł się do kwestii dotyczącej kosztów poniesionych na przekazanie skargi i pism procesowych poprzez nadanie ich w placówce pocztowej oraz kosztów związany z uiszczeniem wpisu sądowego wskazując, że okoliczności te nie zostały poparte stosownymi dowodami.
Wyjaśnił przy tym, że z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) wynika, że podstawową zasadą ponoszenia kosztów przez strony postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie kosztów związanych z udziałem w sprawie. Sąd uznał także, że skarżąca nie poniosła żadnych kosztów wykorzystując swój czas wolny na sporządzenie pism, nie jest więc możliwe dokonanie ich zwrotu. Przedstawione wyliczenia odnoszą się bowiem do hipotetycznej stawki godzinowej, jaką skarżąca otrzymałaby wykonując te czynności zawodowo, nie stanowią więc rzeczywistych wydatków albo utraconych dochodów.
Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego zmiany i zasądzenia na jej rzecz poniesionych kosztów. W jej ocenie celowe, konieczne nakłady na ochronę jej uzasadnionych interesów wyniosły co najmniej 901 zł, co wykazała we wniosku z dnia 15 września 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie częściowo jest zasadne.
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Każdorazowo sąd obowiązany jest dokonać oceny niezbędności i celowości kosztów postępowania, jakie strona poniosła, uzależniając ich zwrot od okoliczności sprawy i jej charakteru. Wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd zobowiązany jest przede wszystkim rozważyć, czy czynność z tytułu której koszty zostały poniesione, była obiektywnie potrzebna do ochrony praw strony (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 418/15, LEX nr 1813946).
Mając to na uwadze nie sposób podzielić poglądu Sądu pierwszej instancji, że nienałożenie na skarżącą obowiązku stawiennictwa do sądu na wyznaczoną rozprawę już z tego powodu wyklucza możliwość przyznania jej zwrotu kosztów dojazdu w związku z uczestnictwem w rozprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poniesiony przez skarżącą wydatek związany z dojazdem koleją na rozprawę był wydatkiem celowym. Aczkolwiek stawiennictwo na posiedzeniu nie było obowiązkowe, to jednakże skarżąca miała prawo uczestniczyć w tym posiedzeniu w sposób aktywny, w szczególności osobiście popierać złożoną skargę i odnosić się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Trafnie wskazuje skarżąca, że wykazała również poniesiony wydatek i jego wysokość, załączyła wszak do wniosku z dnia 15 września 2020 r. imienny bilet kolejowy z dnia 10 września 2020 r. (dzień rozprawy) w cenie 38 zł (k. 58).
Należy zgodzić się jednak z Sądem pierwszej instancji, że dalej idące żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione. Przede wszystkim nie wykazała, by w związku ze stawiennictwem do Sądu na rozprawę utraciła zarobek lub inny dochód. Poniesienie kosztów z tego tytułu winno być w sposób szczególnie staranny wykazane. Z kolei koszty związane z przygotowaniem i sporządzeniem skargi oraz dalszych pism procesowych i nadaniem ich do sądu, jak również koszty związane z przekazaniem opłaty sądowej na rachunek sądu nie mogą zostać zaliczone do wydatków, o których mowa w art. 205 § 1 P.p.s.a. Tego rodzaju wydatki są kosztami postępowania, które strona w związku ze swym udziałem w sprawie ponosi osobiście.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.