Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 1079/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił W. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej Kolegium) z dnia [...] 2014 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2014 r.) w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 19 lutego 2015 r. W. G. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z [...] 2014 r. Zaznaczył, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jego uchybieniu. Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone na jego adres w sposób zastępczy 2 lutego 2015 r. Skarżący zaznaczył, że nie mógł odebrać osobiście przesyłki zawierającej to postanowienie, gdyż przebywał wtedy za granicą. Wiadomość o odrzuceniu skargi powziął dnia 12 lutego 2015 r., w tym też dniu udał się do sekretariatu WSA w Kielcach "w celu powzięcia informacji odnośnie odrzuconej skargi".
By wniosek o przywrócenie terminu został skutecznie wniesiony, to przede wszystkim muszą być spełnione dwa warunki: 1. wniosek musi być wniesiony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa);
- 2. strona musi we wniosku uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa).
Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący skupił się jedynie na uzasadnieniu pierwszego z warunków (które to uzasadnienie należy uznać za wiarygodne). We wniosku w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. Skarżący nie podał jakiejkolwiek przyczyny, z powodu której uchybił temu terminowi. Tym samym w ogóle nie jest możliwa ocena, czy uchybienie terminu miało charakter zawiniony czy też nie.
Biorąc pod uwagę podniesione wyżej okoliczności Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jego winy (k. 14, 66, 83-84, 90 akt sądowych).
Zażalenie na powyższe orzeczenie wywiódł W. G. wskazując, że ze względu na krótki 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia na postanowienie z 27 lutego 2015 r. nie jest w stanie przedstawić oświadczeń osób, z którymi przebywał za granicą (k. 109-110 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 2170 ze zm., dalej ppsa), przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa).
Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (postanowienie NSA z: 11.12.2012 r., II OZ 1090/12; 28.11.2012 r., II FZ 947/12, cbosa). Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (postanowienie NSA z 28.11.2012 r., I OZ 869/12, Lex 1239515). Zarówno treść skargi z 14 listopada 2014 r. (k. 2-4v akt II SA/Ke 1081/14), wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z 18 lutego 2015 r., jak i zażalenia z 16 marca 2015 r. (k. 83-84, 109-110v akt II SA/Ke 1079/14), znamionują wysoką kulturę prawną i duże doświadczenie procesowe skarżącego.
Negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez skarżącego tych czynności, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z: 28.11.2012 r., II OZ 1041/12; 27.3.2013 r., II FZ 166/13; 27.3.2013 r., II FZ 133/13, cbosa).
Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję z [...] 2014 r.; zasadna jest także argumentacja w tym względzie.
W niniejszej sprawie skarżący jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazał fakt dwumiesięcznego przebywania w celach zarobkowych w Niemczech (k. 83v akt sądowych).
Tak określone przyczyny uchybienia terminu nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci przywrócenia terminu. Okoliczność wyjazdu za granicę w celach zarobkowych, niewątpliwie rzutuje na możliwość prowadzenia swych spraw życiowych przez jednostkę. Z akt sprawy wynika, że skarżący wyjechał na okres 2 miesięcy do pracy, a zatem miał odpowiedni czas, by ustanowić pełnomocnika. W szczególności pełnomocnikiem skarżącego mogła zostać ustanowiona żona skarżącego, która dnia 2 lutego 2015 r. odebrała odpis postanowienia z 26 stycznia 2015 r. II SA/Ke 1079/14 o odrzuceniu skargi W. G. (k. 14, 66, 110 akt sądowych; art. 35 § 1 ppsa). Nie ustanowienie pełnomocnika w perspektywie dwumiesięcznego wyjazdu za granicę w trakcie toczącego się postępowania regulowanego ustawą, wskazuje na to, że skarżący wykazał się niedbałością o swe sprawy w stopniu, który uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z 10 października 2014 r.
Podane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu zdarzenie (dwumiesięczny pobyt zarobkowy zagranicą; k. 83v akt sądowych) nie uprawdopodobnia w sposób dostateczny braku zawinienia skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi od decyzji z [...] 2014 r. Nie było to zdarzenie nagłe – skarżący uczestnicząc w postępowaniu administracyjnym winien był liczyć się z doręczeniem decyzji Kolegium, a podejmując decyzję o wyjeździe na okres dwu miesięcy za granicę, winien był ustanowić pełnomocnika, by móc aktywnie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym i ewentualnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Przeszkoda uniemożliwiająca stronie dokonanie określonej czynności procesowej w terminie ustawowym musi mieć charakter obiektywny, nieusuwalny i niezależny tzn. taki na który strona nie miała żadnego wpływu. Dopiero analiza okoliczności podanych przez stronę we wniosku i dowodów potwierdzających zaistnienie tych okoliczności pozwala sądowi stwierdzić, czy niemożność zrealizowania czynności procesowej w terminie miała obiektywny charakter. Z informacji przedstawionych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie można wywieść, by złożenie po terminie przedmiotowej skargi było spowodowane zdarzeniami niezależnymi od skarżącego. Nieobecność skarżącego w kraju, stanowiła przeszkodę usuwalną (w postaci udziału w postępowaniu przez pełnomocnika), w związku z tym nie można stwierdzić, że uchybienie terminu do złożenia przedmiotowej skargi miało charakter niezawiniony w rozumieniu art. 87 § 2 ppsa.
Mimo, że skarżący w zażaleniu podniósł, że krótki, siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, sprawił że nie był w stanie przedstawić oświadczeń osób, z którymi przebywał za granicą (k. 110v akt sądowych), to w okresie dalszych 3 miesięcy i 7 dni (od 16 marca 2015 r. do 23 czerwca 2015 r.), choć dnia 1 kwietnia 2015 r. listem uzupełnił braki formalne zażalenia (k. 113, 118-120 akt sądowych), oświadczeń owych osób nie nadesłał.
Z powyższych względów zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji postanowienia.