Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 marca 2026 r. w punkcie 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zawiesił postępowanie sądowe.
Uwzględniając art. 52 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że co do zasady Prokurator może wnieść skargę od decyzji organu I instancji, bez wyczerpania środków zaskarżenia. Nie jest jednak możliwe konkurencyjne prowadzenie w tym samym czasie postępowania odwoławczego przez organ II instancji oraz postępowania sądowego w zakresie tak wniesionej skargi Prokuratora.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu, taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Odwołania zostały wniesione przez osoby, które nie były uznawane za strony postępowania przez organ I instancji, niemniej jednak Wojewoda Małopolski może kwestię ich legitymacji ocenić odmiennie. W razie rozpoznania odwołania od zaskarżonej decyzji skarga Prokuratora będzie podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Jeżeli natomiast Wojewoda podzieli stanowisko organu I instancji i zakończy postępowanie odwoławcze w sposób formalny – tj. stwierdzając niedopuszczalność wniesionych odwołań albo umarzając postępowanie odwoławcze – niniejsza skarga będzie mogła zostać rozpoznana. Obecnie jest to jednak niemożliwe. W ocenie Sądu, postępowanie odwoławcze ma w tej sytuacji pierwszeństwo przed postępowaniem sądowym ze skargi na decyzję wydaną przez organ I instancji. Przeciwne stanowisko Stowarzyszenia [...] jest nieprawidłowe.
Zażalenie na postanowienie złożyło ww. Stowarzyszenie, formułując zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 p.p.s.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez zawieszenie postępowania sądowego, w sytuacji gdy do rozstrzygnięcia sprawy nie jest niezbędne wstrzymanie się do wydania przez Wojewodę decyzji, a Sąd jest władny samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, nie oczekując na decyzję Wojewody i ponadto sprawa powinna być jak najszybciej załatwiona i to Wojewoda powinien się wstrzymać do czasu wydania wyroku, gdyż obligatoryjnie musi on zawiesić postępowanie, a nie Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Jeśli chodzi o naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podkreślenia wymaga, że zawieszenie postępowania, o którym mowa w tym przepisie ma charakter fakultatywny. Stanowi on bowiem, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie jej biegu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w oparciu o ww. przepis niewadliwie uznał, że postępowanie sądowe ze skargi Prokuratora na decyzję organu I instancji powinno zostać zawieszone, w sytuacji gdy od decyzji organu I instancji zostały wniesione odwołania.
Po pierwsze, administracyjne postępowanie odwoławcze przyznaje stronom postępowania szersze gwarancje ochrony prawnej niż postępowanie sądowoadministracyjne, ponieważ z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, że sprawa administracyjna będzie rozpatrywana od nowa przez organ odwoławczy w sytuacji skutecznego wniesienia odwołania. Administracyjne postępowanie odwoławcze umożliwia uzyskanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego, w odróżnieniu od postępowania sądowoadministracyjnego, które co do zasady może mieć charakter kasatoryjny. A zatem to administracyjne postępowanie odwoławcze może prowadzić do szybszego i skutecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Dlatego tego rodzaju postępowaniu należy przyznać pierwszeństwo przed innymi nadzwyczajnymi środkami prawnymi.
Po drugie, zawieszenie postępowania sądowego w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi przeszkody dla realizacji podstawowego celu, dla którego Prokurator kwestionuje legalność aktu administracyjnego, tj. zapewnienia w jak największym zakresie ochrony praworządności lub praw człowieka i obywatela. Prokuratorowi służy bowiem prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem (art. 183 § 1 K.p.a. w zw. z art. 67 ustawy – Prawo o prokuraturze).
Po trzecie, art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 3 p.p.s.a. należy traktować jako stworzenie możliwości Prokuratorowi podjęcia skutecznego działania celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej, ale zasadniczo gdy nie wniesiono odwołania i wadliwa decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Stąd przepisy prawa umożliwiają skarżenie Prokuratorowi decyzji gdy nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia oraz w terminie 6 miesięcy, a więc gdy zwykle postępowanie administracyjne w dwóch instancjach powinno być dawno zakończone wydaniem ostatecznej decyzji.
Z tych wszystkich względów należało zaaprobować stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym postępowanie odwoławcze ma w tej sytuacji pierwszeństwo przed postępowaniem sądowym ze skargi na decyzję wydaną przez organ I instancji i nie niweczy tej oceny odwoływanie się do zasady szybkości postępowania sądowego wyrażonej czy to w art. 7 p.p.s.a., czy art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, tym bardziej, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje fakultatywną przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego zależną od uznania Sądu Administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji niewadliwie argumentował, że wynik postępowania odwoławczego będzie determinował to czy zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpoznania skargi Prokuratora na decyzję organ I instancji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.