Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. VII SA/Wa 376/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty Będzińskiego z 8 lipca 2021 r., znak: WA-Psa.6740.2.001.2021.MW w sprawie ze skargi U. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 grudnia 2022 r., znak: DLI-III.7621.26.2022.WK.8 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że decyzja Starosty Będzińskiego z 8 lipca 2021 r., została wydana w trybie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wydanie decyzji w tym trybie nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, bowiem brak jest przepisów szczególnych w tym zakresie. Przyjęte w tej ustawie uregulowania prawne mają jednak zapewnić szybki przebieg inwestycji drogowych.
W takiej sytuacji, jaka ma także miejsce w przedmiotowej sprawie, wstrzymanie wykonania decyzji byłoby, zdaniem Sądu I instancji, istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego drogowego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięć przewidzianych specustawą drogową. A zatem mechanizmy przewidziane w tej ustawie mające zapewnić szybkość i skuteczność realizacji inwestycji, w sposób istotny ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony skarżącej w świetle regulacji zawartych w tej ustawie.
W ocenie Sądu wojewódzkiego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Będzińskiego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ skarżąca swojego żądania nie uzasadniła. Nie zostało ono oparte na szczegółowym wykazaniu zaistnienia w sprawie uwarunkowań faktycznych istotnych z punktu widzenia treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślono również, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie bada zasadności samej skargi. W konsekwencji też ustawodawca, nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – występowania podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględniania skargi na decyzję.
Zażalenie na to postanowienie wniosła U. B. podnosząc, że sprawa od samego początku dotyczyła zbadania zasadności zastosowania wobec niej specustawy drogowej w sytuacji, w której inwestycja ta nie była inwestycją konieczną i celową dla potrzeb rozwoju infrastruktury drogowej w gminie Psary.
Istota sprawy, w oparciu o stan faktyczny, nie została zbadana, gdyż miało zostać rozstrzygnięte, czy stosowanie wobec skarżącej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, było zasadne, w sytuacji, gdy faktycznym zamiarem Gminy Psary jako inwestora było wywłaszczenie części jej gruntu pod drogę, zgodną z aktualnymi wymogami technicznymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wniesienie zażalenia od postanowienia Sądu I instancji powoduje, że podlega ono kontroli instancyjnej przez Sąd II instancji, pod względem jego zgodność z prawem. Uwaga ta była konieczna, bowiem wnosząca zażalenie w żaden sposób nie odniosła się do treści zaskarżonego postanowienia. Natomiast NSA w postępowaniu zażaleniowym może kontrolować jedynie to, co jest przedmiotem zaskarżenia czyli w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. VII SA/Wa 376/23 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Starosty Będzińskiego z 8 lipca 2021 r. Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji będą oceniane przez Sąd na innym etapie, kończącym się wyrokiem.
Przechodząc natomiast do kontroli zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że głównym powodem nieuwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania było to, że nie został on w sposób należyty uzasadniony. Stanowisko to było słuszne. Jak wynika z akt sprawy, jedynym argumentem, który miał przemawiać za uwzględnieniem wniosku o wstrzymaniu wykonania było to, że na wywłaszczonej nieruchomości rosną wiekowe drzewa. Do okoliczności tej nie odniósł się Sąd I instancji, co należy ocenić jako uchybienie, jednak nie takie, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
Prawidłowo Sąd wojewódzki ustalił, że decyzja Starosty Będzińskiego z 8 lipca 2021 r., została wydana w trybie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, której rozwiązania mają jednak zapewnić szybki przebieg inwestycji drogowych. Przepisy tej ustawy stanowią regulacje szczególne, które powodują, że rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej należy uwzględniać interes społeczny i gospodarczy, przemawiające za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. Ochrona tego interesu przejawia się zarówno w przyśpieszonej procedurze wydawania decyzji, jak również w uregulowaniu przyjętym w art. 11g ust. 2 ww. specustawy, w świetle którego odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się przy tym, że pomimo braku szczegółowej regulacji zawartej w specustawie drogowej odnośnie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej ratio legis tej ustawy stanowi usprawnienie przebiegu procesu realizacji inwestycji. Powoduje to bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji. W specustawie drogowej, ze względu na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony (zob. postanowienia NSA: z 16 grudnia 2022 r., II OZ 756/22; z 20 marca 2019 r., II OZ 195/19; z 6 kwietnia 2016 r., II OSK 614/16).
Jak wskazuje się natomiast w doktrynie i orzecznictwie wnosząc skargę na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, strona będzie mogła skutecznie żądać wstrzymania wykonania decyzji, której stwierdzenia nieważności odmówiono" (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 122), por. też. OZ 1581/04.
Wobec tego nie jest wykluczona możliwość wstrzymania wykonania decyzji lokalizacyjnej – także w postępowaniu nadzwyczajnym, jednak to strona ma wykazać na skutki jakie może wywołać ta decyzja w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo powołanie się na okoliczność, że na wywłaszczonej nieruchomości rosną wiekowe drzewa jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Takiej argumentacji we wniosku skarżącej zabrakło.
Skarżąca nie podniosła również żadnych zarzutów, które w jakikolwiek sposób podważałyby legalność czy prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.