Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1248/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J. W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]marca 2017 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że na rozprawie przed Sądem w dniu 13 lutego 2018 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wskazał on jednak żadnych okoliczności uzasadniających uwzględnienie tego wniosku.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie bowiem po to, by Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona skarżąca musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Profesjonalny pełnomocnik skarżącego, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadnił natomiast w żaden sposób tego wniosku, nie powołał żadnych okoliczności wskazujących na wiążące się z wykonaniem decyzji niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z tych względów, wobec niespełnienia warunków z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Zażaleniem J.W. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i został całkowicie wykończony. Ponadto został wzniesiony prawidłowo i nie jest usytuowany na działce o nr ewid. [...]. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji doprowadzi do tego, że skarżący nie będzie miał możliwości przechowywania sprzętu gospodarskiego.
Ponadto nie ma on żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby mu na wzniesienie nowego budynku gospodarczego, a rozbiórka doprowadzi do istotnej zmiany jego sytuacji i niemożliwości odbudowania przedmiotowego budynku, ze względu na trudną sytuację materialną, gdyż źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, a ma on na utrzymaniu dwoje niepełnosprawnych dzieci. Ponadto niniejszy budynek gospodarczy użytkuje również brat skarżącego, który mieszka razem ze skarżącym, jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania objęto decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nakazującą A.W. i J.W. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości [...], Gmina [...]. Wprawdzie rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżący we wniosku złożonym na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. nie wskazał wprost w czym miałaby się wyrażać znaczna szkoda oraz jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny, to jednak należy przyjąć, iż rozbiórka przedmiotowego, murowanego obiektu budowlanego o pow. [...]m2, pełniącego funkcję budynku gospodarczego, może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi przede wszystkim fakt, że wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki będzie stanowiło uszczuplenie w majątku skarżącego, którego trudna sytuacja finansowa (szczegółowo przez skarżącego udokumentowana) stanowiła podstawę do przyznania mu postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2017 r. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ponadto należy podzielić ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że nakaz rozbiórki przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12, publ. CBOSA).
Z powyższych względów należało uznać, że Sąd I instancji błędnie ocenił przesłanki zastosowania przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 61 § 3 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.