Postanowienie NSA z 6 lutego 2018 r., II OZ 59/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. A. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 356/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi E. A. M. i A. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu nałożenia obowiązku postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący

Uzasadnienie

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu nałożenia obowiązku P. G. złożył wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Podniósł w nim, że wykonanie tej decyzji spowoduje konieczność usunięcia lokatorów, którzy zostaną pozbawieni swych lokali. Przeprowadzka stanowi problem dla najemców. Współwłaściciele zostaną pozbawieni możliwości najmu tej nieruchomości.

Przedmiotowa nieruchomość została sprzedana przez E. B., P. G., J. G. i E. B. w dniu 14 czerwca 2017 r. E. A. M. oraz A. M. Co potwierdza akt notarialny Repertorium A Nr [...] z 14 czerwca 2017 r. złożony do akt sprawy.

Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 6 września 2017 r. Przewodniczący Wydziału VIII zmienił zarządzenie rejestrujące skargę z 10 maja 2017 r. i w miejsce P. G. wpisał E. A. M. i A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 356/17, po rozpoznaniu wniosku skarżących E. A. M. i A. M. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji odmówił wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i nakazano współwłaścicielom tj. E. B., E. B., P. G. oraz J. G. (obecnie E. A. M. i A. M.), w terminie do dnia 20 marca 2017 r. opróżnić w całości budynek mieszkalny trzykondygnacyjny, zlokalizowany na posesji przy ul. [...] nr [...] w R. W decyzji tej nakazano zabezpieczyć budynek przed dostępem osób postronnych oraz wygrodzić strefę bezpieczeństwa wokół budynku, określoną przez osobę uprawnioną, na budynku umieścić tablicę informującą o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zakazie jego użytkowania.

Sąd wskazał, że dokonując oceny zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uwzględnia się zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje się oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie są podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Sąd powołując się na analizę materiału dowodowego zebranego w sprawie, stwierdził, że brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia okoliczności potwierdzających zaistnienie niekorzystnych z punktu widzenia ich interesów następstw wykonania decyzji poza wskazaniem, iż współwłaściciele pozbawieni zostaną możliwości najmu nieruchomości. To na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący - E. A. M. i A. M., domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów.

W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie decyzji uzależnione jest od dostarczenia przez Miasto R. lokalu zamiennego trzem lokatorom. Bez dostarczenia lokalu zamiennego przez Miasto R. decyzja jest niewykonalna. Skoro decyzja o wyłączeniu z użytkowania jest niewykonalna to niemożliwość wykonania dotyczy także pozostałych zarządzeń. Nie można zabezpieczyć budynku przed dostępem osób postronnych, wygrodzić strefę bezpieczeństwa wokół budynku albowiem w taki sposób uniemożliwi się korzystanie z lokalu przez jego lokatorów, którym Miasto R. ma zapewnić lokal zamienny.

Zdaniem skarżących, nieruchomość można użytkować a w międzyczasie oczekiwać na dostarczenie lokalu zamiennego, co umożliwiałoby płynne opróżnienie tej nieruchomości.

Wykonanie decyzji powoduje konieczność usunięcia lokatorów, którzy wskutek powyższego pozbawieni zostają swych lokali. Przeprowadzka jest dla nich niewątpliwym problemem. Uważają, że nawet po uwzględnieniu skargi nie powrócą do tej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nakłada na współwłaścicieli nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] nr [...] obowiązek opróżnienia w całości tego budynku mieszkalnego trzykondygnacyjnego, zabezpieczenia go przed osobami postronnymi, wygrodzenia strefy bezpieczeństwa wokół budynku a także umieszczenia tablicy informującej o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania. Związane jest to ze stanem technicznym budynku, który według organów zagraża życiu użytkowników i jego sąsiedztwu. Nie nadaje się do dalszego użytkowania i stanowi zagrożenie dla przebywających w nim ludzi i mienia. Wskazano na zawalone na parterze stropy, popękane ściany, odpadanie tynku, zniszczoną stolarkę okienną. Zły stan konstrukcji dachu i stropów, który może skutkować zawaleniem się budynku. Według PINB w Radomiu (stan na dzień 29 grudnia 2016 r. - wydanie decyzji w I instancji) w budynku w prawym skrzydle zamieszkują dwie rodziny, jedna na parterze, druga na drugim piętrze.

Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji prowadziłoby do utrzymania stanu zagrożenia dla życia i zdrowia osób zamieszkujących ten budynek a także dla osób przebywających w jego otoczeniu. Realna groźba zawalenia się budynku wobec braku koniecznych napraw i remontu a także postępująca degradacja jego stanu technicznego określanego już jako awaryjny, dowodzi, tego że przesłanka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przemawia za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na stwarzane przez budynek zagrożenie uznać należy, że w interesie publicznym zasadne jest, by wykonanie zaskarżonej decyzji nie zostało wstrzymane.

Oczywiście NSA ma na uwadze fakt, że należy wykwaterować osoby zamieszkujące obecnie ten budynek do lokalu zamiennego wskazanego przez Miasto R. i ponieść związane z tym koszty ale okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. W tym konkretnym przypadku szkoda lub trudne do odwrócenia skutki związane z wykwaterowaniem lokatorów należy uznać za mniej istotne niż konieczność zapewnienia bezpieczeństwa publicznego osobom tam zamieszkującym a także otoczeniu tego budynku (ludzi i mienia).

Co prawda kwestie zapewnienia bezpieczeństwa nie zostały podniesione we wniosku o wstrzymanie i Sąd I instancji nie prowadził analizy akt sprawy pod tym kątem biorąc pod uwagę przesłanki wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a. przemawiające za odmową wstrzymania, to uchybienie to, zdaniem NSA, nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy bowiem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że należy odmówić wstrzymania. Stosownie do art. 184 P.p.s.a. można w tym przypadku uznać, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiadało prawu.

Jednocześnie NSA podziela pogląd Sądu I instancji, że wniosek skarżących jest w swej treści bardzo ogólny i nie zawiera argumentacji, która przemawiałaby za uznaniem, że z uwagi na wykonanie decyzji i związaną z tym konieczność opuszczenia lokali przez dotychczasowych lokatorów skarżący poniosą znaczną szkodę czy wystąpią u nich trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nic nie mówią o osobistej sytuacji związanej z wykonaniem przedmiotowej decyzji. Odwołują się jedynie do sytuacji lokatorów. Nie wiadomo czy wykonanie decyzji zmieni w sposób istotny ich sytuację prawną czy faktyczną, czy wykonanie jej nie doprowadzi do znacznego uszczerbku w ich majątku lub spowoduje powstanie skutków, których przy nakładzie czasu, znacznych sił i środków nie będzie można usunąć. Słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że jedynym zagrożeniem dla skarżących jest to, że w wyniku wykonania decyzji zostaną pozbawieni najmu tej nieruchomości. W ocenie NSA, utrata możliwości pobierania pożytków z nieruchomości będącej ich własnością zwłaszcza w jej obecnym stanie technicznym, gdzie zamieszkują dwie rodziny (dwa lokale) nie uzasadniała twierdzenia, że poniosą oni znaczną szkodę. Jako odpowiedzialni za stan tej nieruchomości większe zagrożenie powoduje dla nich odpowiedzialność za szkody, mogące powstać w sytuacji katastrofy budowlanej a zatem gdy decyzja nie zostanie wykonana.

Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd poza analizą samego wniosku i zawartej w nim argumentacji pod kątem przesłanek wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a. powinien dokonać jednocześnie analizy akt sprawy (akt sądowych i akt administracyjnych) uwzględniając interes publiczny. Powinien ocenić czy właśnie ze względu na ten interes zachodzi konieczność udzielenia ochrony tymczasowej lub odmowy jej udzielenia.

W zażaleniu nie przedstawiono żadnych okoliczności przemawiających za koniecznością zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. w stosunku do zaskarżonej decyzji ograniczając się do powtórzenia za wnioskiem, że wykwaterowanie lokatorów i zapewnienie im lokalu zamiennego uzasadnia jej wstrzymanie wykonania.

NSA stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie uzasadnił wniosku w sposób wystarczający. Nie uprawdopodobnił okoliczności, które świadczyłyby o zagrożeniu wystąpieniem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do jego sytuacji faktycznej, prawnej lub majątkowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne było to, aby przy ocenie wniosku wziąć pod uwagę zagrożenie, jakie stwarza wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dla interesu publicznego. Sąd I instancji tego nie uczynił, co jednak nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł w sentencji.