Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2008 roku, znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu tego postanowienie Sąd wskazał, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką uczących się dzieci. Ich miesięczny dochód wynosi 10.000 złotych. Majątek skarżącego stanowi dom jednorodzinny o powierzchni 365 m2, działka o powierzchni 73 arów oraz dwa samochody. Skarżący nie posiada oszczędności ani cennych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący podał, że jedynymi dochodami osiąganymi przez niego i małżonkę są wskazane w przedmiotowym wniosku, ponadto stwierdził że nie korzysta z pomocy społecznej oraz nie jest obciążony kredytami lub pożyczkami. Skarżący przedstawił także rachunki potwierdzające miesięczne koszty utrzymania w wysokości 2.900 złotych.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu, wysokość miesięcznych środków finansowych posiadanych przez skarżącego i jego rodzinę pozwala na poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Na powyższe postanowienie, w dniu 4 maja 2009 roku (data stempla pocztowego), skarżący wniósł zażalenie. Podniósł w nim, że w niniejszej sprawie koszty sądowe oraz koszty ustanowienie pełnomocnika są bardzo wysokie i skarżącego oraz jego rodziny nie stać na opłacenie ich z miesięcznego budżetu. W tym celu, zdaniem skarżącego, należałoby poczynić oszczędności w wydatkach rodzinny co jest procesem długotrwałym. Ponadto skarżący stwierdził, że w sprawie występują przesłanki do zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stwierdził także, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone w sposób skrótowy i nie wyjaśniono w nim w wystarczający sposób motywów podjętego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalna zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od tej generalnej zasady. Jest ona przeznaczona przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności, nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przyznanie prawa pomocy może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskował skarżący, przyznawane jest gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuacje materialną skarżącego i zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że miesięcznie rodzina skarżącego osiąga dochód w wysokości 10.000 złotych, podczas gdy koszty utrzymania wynoszą 2.900 złotych. W tej sytuacji nie można się zgodzić ze stwierdzeniem skarżącego, że uzyskuje on niski dochód i w związku z miesięcznymi wydatkami na utrzymanie swoje i rodziny, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Osiągane przez skarżącego dochody nie pozwalają zaliczyć go do kręgu osób ubogich, o trudnej sytuacji materialnej. Z informacji zawartych we wniosku skarżącego wynika, że jest on w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego Należy podkreślić, że skarżący powinien traktować koszty sądowe równorzędnie z innymi istotnymi wydatkami. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Ubocznie należy wskazać, że skarżącemu nie przysługuje także prawo pomocy w zakresie częściowym, gdyż nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.