Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt VII SAB/Wa 124/14 odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z ich skargi na przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r.
Sąd wskazał, że z formularza wniosku wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Posiadają dwie działki o łącznej powierzchni 2488 m2. Obydwoje są emerytami, ich dochód z tytułu otrzymywanych emerytur wynosi łącznie 2781 zł. Mieszkanie jest pozbawione zimnej wody i ogrzewania. Nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, skarżący wskazali, że zamieszkują pod adresem [...], w mieszkaniu o powierzchni 57 m2, pozbawionym zimnej wody i ogrzewania. Ich mieszkanie sprzedała spółdzielnia i mają w sądzie sprawę o eksmisję. Ich dochody są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z prowadzeniem tak licznych spraw administracyjnych z winy organu są cyt. "nie do wytrzymania" i pochłaniają całą jedną emeryturę. Podali, że nie posiadają żadnego pojazdu mechanicznego, mają tylko 20-letni rower. Nie mają kont bankowych, nikt nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Nie korzystają z pomocy dzieci, osób trzecich ani opieki społecznej. J. W. nie prowadzi żadnej firmy transportowej, zaś M. W. może niedawno założyła jakąś działalność, ale nie osiąga z niej żadnych dochodów. Wskazali, że wykupują tylko leki ratujące życie, a na żywność przeznaczają mniej niż 900 zł. Dzieci są zameldowane pod tym samym adresem, bowiem nie mają własnych mieszkań. Z załączonych formularzy PIT-40A wynika, że M. W. uzyskał w 2013 r. dochód w kwocie 21 401,44 zł, zaś D. W. – 17 673,82 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd powołał art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), i wskazał, że skarżący nie wywiązali się z nałożonego nań obowiązku uprawdopodobnienia, że uiszczenie kosztów sądowych w sprawie spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla nich i rodziny. W sprawie wiadomo jedynie, jaki dochód osiągają skarżący. Nie wiadomo, jakie ponoszą wydatki w związku z utrzymaniem, np. na czynsz, media, lekarstwa. Wskazali jedynie, że na żywność przeznaczają mniej niż 900 zł. Sąd podkreślił, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna jak najdokładniej, a co najmniej zgodnie z wezwaniem Sądu, wykazać swoją sytuację majątkową. W niniejszej sprawie – z uwagi na postawę skarżących – nie jest możliwa ocena, czy ich sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie D. W. i M. W. wnieśli zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd pismem z dnia 2 lutego 2015 r. wezwał skarżących do złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielili niepełnych wyjaśnień, bowiem nie wskazali ponoszonych comiesięcznych wydatków. Brak informacji o kosztach utrzymania skarżących uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących.
Biorąc zatem pod uwagę stabilną sytuację finansową wnioskodawców (stały miesięczny dochód z emerytur w łącznej wysokości 2 781 zł) oraz nieudzielenie informacji dotyczących wysokości ponoszonych wydatków, należy uznać, że wnioskodawcy nie spełniają przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
- - ---------------------- 3