Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/GL 761/11, odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. Ś. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Wodzisławiu Śląskim z dnia [...] czerwca 2011 r. zobowiązującą Spółdzielnię do budowy drogi pożarowej dla budynku mieszkalnego nr [...].
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że Spółdzielnia w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazywała, że z uzyskanych przez nią informacji w Urzędzie Miasta Wodzisław Śląski wynika, że rozpoczęto prace dotyczące realizacji inwestycji polegającej na budowie drogi dojazdowej do pobliskiego osiedla domów jednorodzinnych przy przedmiotowym budynku i że inwestycja ta jest ujęta w budżecie miasta na 2011 r. W ocenie strony skarżącej obciążenie jej realizacją zaskarżonej inwestycji byłoby środkiem nadmiernie uciążliwym, gdyż doprowadziłoby Spółdzielnię do nadmiernych i zbędnych kosztów. Tymczasem problem ten może ulec rozwiązaniu przy udziale miasta Wodzisław Śląski i to w sposób w pełni zgodny z wymaganiami aktualnych przepisów.
Zdaniem Sądu I instancji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poza kwestionowaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji i wskazaniem na kosztowność inwestycji, którą to skarżąca poniesie wykonując zaskarżony akt, nie zawiera jakichkolwiek informacji, odzwierciedlających sytuację finansowa skarżącej, a także innych argumentów, odnoszących się do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wynikających z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), mogących uprawdopodobnić, iż w efekcie wykonanie zaskarżonej decyzji rodzić będzie po stronie wnioskodawcy niebezpieczeństwo wywołania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd I instancji biorąc pod rozwagę okoliczności nie powołane przez stronę skarżącą, rozważane z urzędu, a w szczególności uwzględniając przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie charakter nakazów wynikających z zaskarżonej decyzji, chroniących takie dobra, jakimi są ludzkie życie, zdrowie i mienie, doszedł do przekonania, że nie da się wskazać po stronie skarżącej Spółdzielni ewentualnych zagrożeń, uzasadniających dopuszczalność wstrzymania aktu. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną wyjątkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej, a takie w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą, zważywszy, że sama skarżąca tego nie uprawdopodobniła.
Spółdzielnia w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że ustawodawca nie nałożył na stronę powołującą się na okoliczności określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązku udowodnienia, iż zachodzą przewidziane w nim przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Strona powinna taki fakt uprawdopodobnić. Między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem istnieją zasadnicze różnice. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od formalizmu zwykłego postępowania dowodowego. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, że dany akt zaistniał, ale czyni go prawdopodobnym. W przypadku uprawdopodobnienia wystarczy poprzestać na pisemnym oświadczeniu strony, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z tym błędne jest twierdzenie Sądu, iż w związku z brakiem informacji o sytuacji finansowej skarżącej Spółdzielni, brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto w sytuacji gdy rozpoczęto już prace dotyczące realizacji inwestycji polegającej na budowie drogi dojazdowej do osiedla domów jednorodzinnych budowa drogi pożarowej naraziłaby spółdzielnię na nadmierne i zbędne koszty. Wykonanie zaskarżonej decyzji w związku z tym spowoduje znaczną szkodę,
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.
Podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. (postanowienie NSA z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II OZ 443/10).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to że art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przesłanek tam wskazanych, nie oznacza, że strona może poprzestać na ogólnych stwierdzeniach. Skarżąca Spółdzielnia zarówno we wniosku jak i w zażaleniu podnosi, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji narazi ją na nadmierne i zbędne koszty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie to będzie "znaczne" dla strony skarżącej.
Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla Spółdzielni znacząca. Dla wykazania powyższej przesłanki należało więc przedstawić choćby proste zestawienie kosztów budowy spornej drogi pożarowej z rocznymi dochodami i wydatkami Spółdzielni.
W tej sytuacji należy uznać, że strona skarżąca nie wykazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadniony w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście charakteru obowiązku nałożonego na Spółdzielnię w związku z ochroną przeciwpożarową.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art.61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (art.61 § 4 p.p.s.a.).
Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a.