Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 810/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gliwicach odrzucił skargę A. N. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w Katowicach z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu korzystania z obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Przewodniczący Wydziału II WSA w Gliwicach zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, a ponadto zobowiązał skarżącego do usunięcia braku formalnego tej skargi poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów celem doręczenia uczestnikom postępowania. Dla dokonania tych czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwań pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie o uzupełnienie braku formalnego skargi zostały doręczone skarżącemu w dniu 11 września 2017 r. W dniu 18 września 2017 r. skarżący wystąpił, za pośrednictwem WSA w Gliwicach, do Naczelnego Sadu Administracyjnego z zażaleniem na wskazane na wstępie zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W zażaleniu tym skarżący wskazał jednocześnie, że wstrzymuje się z uzupełnieniem braku formalnego skargi do czasu rozpoznania tego zażalenia.
Postanowieniem z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1241/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji obowiązany był odrzucić skargę, albowiem skarżący nie uzupełnił jej braku formalnego, mimo, że został prawidłowo wezwany do nadesłania dwóch odpisów skargi oraz pouczono go o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. N., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego zażalenie skierowane do NSA miało jedynie rozwiać wątpliwości co do wysokości kwoty uiszczenia kosztów sądowych, gdyż w niejasnej ocenie, mogła ona również dotyczyć pomieszczenia garaży w budynku mieszkalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., Ppsa) do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. W myśl natomiast art. 49 § 1 Ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 Ppsa jest art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, który w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia.
W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, w wyznaczonym terminie skarżący nie nadesłał do sądu wymaganej liczby odpisów skargi. Tym samym skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, co skutkowało zastosowaniem sankcji odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do oceny skutków nieuzupełnienia braków formalnych skargi w postaci odpisów skargi. Ostatecznie problem ten rozstrzygnięty został w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników – choćby jednego – zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższej uchwale wskazał również, że: "Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 Ppsa, skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Ppsa nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury".
Odnosząc się do argumentacji zażalenia wskazać należy, że w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Co do zasady złożenie takiego wniosku - w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu - przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu i chroni stronę przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania, tj. przed odrzuceniem skargi, jednakże nie pociąga to za sobą wstrzymania biegu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jej odpisów.
W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych było zasadne.
Podkreślić należy, że żądanie odpisów skargi następuje w celu jej doręczenia pozostałym uczestnikom postępowania. Wymóg złożenia wymaganej liczby odpisów skargi wiąże się z prawem drugiej strony oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego do zaznajomienia się z pismem i z prawem do udzielenia na nie odpowiedzi, a więc umożliwieniem pozostałym stronom postępowania zajęcia własnego stanowiska odnośnie twierdzeń i wniosków oraz żądań, wynikających ze złożonej skargi, np. w postaci odpowiedzi na skargę. Wynika to wprost z art. 47 § 1 Ppsa. Obowiązek dołączenia odpisów wiąże się zatem z naczelną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, czyli zasadą równości stron i kontradyktoryjności postępowania.
Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi w sposób oczywisty wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.