Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 838/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (zwanego dalej w skrócie PWINB w G.) z dnia [...] września 2011 r., w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu Sąd poczynił rozważania na tle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Odnosząc się zaś do wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie nałożono na skarżących grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Jest to obowiązek świadczenia pieniężnego, wobec czego jego wykonanie nie spowodowałoby niemożności zwrotu przedmiotu świadczenia w tej samej postaci. Zaś w przypadku stwierdzenia, że postanowienie jest niezgodne z przepisami prawa skarżący otrzymają zwrot świadczenia w tej samej postaci, czyli w formie pieniędzy. W związku z powyższym Sąd stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania orzeczenia, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący zarzucając mu naruszenie zasad dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikających z treści art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., z uwagi na:
- 1. nieustosunkowanie się i niewyjaśnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wszystkich podniesionych w skardze na postanowienie PWINB w G. okoliczności, które stanowiły jej podstawę, a w szczególności do następujących, istotnych braków postępowania w tej sprawie przed organami nadzoru budowlanego:
- a) w pierwszej kolejności wynikającego z nieprzeprowadzenia w dniu 23 maja 2011 r. oględzin nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w K., bez powiadomienia skarżących o terminie oględzin, a tym samym uniemożliwienie im bezpośredniego ustosunkowania się do tej czynności, w tym wypowiedzenia się co do stanu faktycznego, związanego z istniejącą na działce zabudową obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem, określonych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.,
- b) niewyjaśnienia konkretnych okoliczności, które stanowiły podstawę nałożenia grzywny, a zatem brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierowały się organa nadzoru budowlanego przy ustalaniu grzywny w maksymalnej wysokości, a która jest nadmiernie wysoka i nieadekwatna do wartości obiektu budowlanego, którego dotyczy nakaz rozbiórki, z uwagi na to, że był on nietrwale związany z gruntem, a z powodu znacznego upływu czasu jego wartość jest zerowa, a także z uwagi na nieustalenie i nie podjęcie próby ustalenia sytuacji majątkowej skarżących,
- c) nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do podniesionej okoliczności nie zastosowania przez organa nadzoru art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), który w sytuacji nałożenia obowiązku przymusowej rozbiórki budynku, tak jak w tym przypadku, przewiduje, iż wysokość grzywny, jednorazowej, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych,
- 2. odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyłącznie do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia wniesionych zarzutów w celu stwierdzenia istnienia podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia, zawartego w punkcie 4 skargi, natomiast całkowite pominięcie i nieustosunkowanie się do kolejnych wniosków o uchylenie zaskarżonego postanowienia PWINB w G. z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (zwanego dalej w skrócie PINB w P.) z dnia [...] maja 2011 r., w całości, jak również o obniżenie wysokości nałożonej grzywny m.in. z uwagi na wskazany powyżej stan techniczny przedmiotowych budynków lub sytuację materialną skarżących, a także z uwagi na niezastosowanie się do wymogu przywołanego art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawartych odpowiednio w punktach 5 i 6 skargi.
- 3. niezabezpieczenie uzasadnionych interesów skarżących poprzez zawieszenie wykonania zaskarżonego postanowienia PWINB w G. z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającego go postanowienia PINB w P. z dnia [...] maja 2011 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w tej sprawie, zawartego w punkcie 7 skargi.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania,
- 2. tak jak w skardze o uchylenie postanowienia PWINB w G. z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającego go postanowienia PINB w P. z dnia [...] maja 2011 r. w całości,
- 3. tak jak w punkcie 7 skargi o zawieszenie wykonania wymienionych w punkcie 5 zażalenia postanowień PWINB w G. i PINB w P. W uzasadnieniu wskazano, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika jednoznacznie, czy Sąd I instancji rozpoznał skargę w całości czy też rozpoznał ją jedynie w zakresie wstrzymania zaskarżonego postanowienia i tym samym pominął i nie ustosunkował się do okoliczności podniesionych w skardze jak i do pozostałych wniosków w niej zawartych.
Stąd z ostrożności procesowej zaskarżono przedmiotowe postanowienie Sądu I instancji z dnia 1 grudnia 2011 r. jako odnoszące się do całości okoliczności i wniosków zawartych w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie zakwestionowanym postanowieniem Sąd I instancji odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Zarówno bowiem z sentencji postanowienia, jak i jego uzasadnienia jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozpoznania Sądu był wniosek skarżących wniesiony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie, jak zauważył Sąd I instancji, wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanego postanowienia skarżący nie uzasadnili, a jedynie w samej skardze zostało wskazane, iż wartość obiektów, których dotyczy obowiązek rozbiórki uległa obniżeniu i jest niemal zerowa. Pełnomocnik wskazał również, że sytuacja finansowa skarżących nie została wzięta pod uwagę.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, czego skarżący we wniesionym zażaleniu nie zakwestionowali, prawidłowo Sąd I instancji odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Niepowołanie bowiem przez skarżących żadnych okoliczności faktycznych, które świadczyłyby o wystąpieniu niebezpieczeństw wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie pozwalało na uwzględnienie rozpoznawanego wniosku.
Odnosząc się zaś do argumentacji zawartej w zażaleniu, to przede wszystkim zauważyć należy, że wszystkie podniesione, a przytoczone wyżej, zarzuty mają na celu podważenie prawidłowości wydanych w sprawie przez organy postanowień. Brak jest natomiast jakichkolwiek argumentów podważających stanowisko Sądu zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności skarżący nie wskazują na jakiekolwiek niebezpieczeństwa wynikające z treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nadto podnieść należy, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest tylko to postanowienie. W związku z powyższym skarżący może domagać się tylko uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji bądź, uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie można natomiast w toku postępowania zażaleniowego domagać się skutecznie merytorycznego rozpoznania sprawy.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.