Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. A. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 marca 2016 r. Pomimo upływu terminu braki formalne nie zostały uzupełnione.
Pismem z dnia 15 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi wskazując, że braki formalne zostały uzupełnione w pierwszym dniu po uzyskaniu zdolności do podjęcia czynności zawodowych. Wskazał, że od dnia 10 marca 2016 r. do dnia 14 marca 2016 r. nie był zdolny do podjęcia czynności zawodowych z uwagi na stan zdrowia. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie nr [...] od lekarza sądowego stwierdzające, że pełnomocnik nie mógł stawić się na wezwanie w dniu 10 marca 2016 r. i przewidywany termin zdolności do podjęcia czynności to 14 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone na wskazany prze pełnomocnika adres w dniu 4 marca 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zatem już od tego dnia pełnomocnik miał możliwość nadesłania odpisów skargi. Sam przyznał, że jego niezdolność do pracy zaistniała dopiero w dniu 10 marca 2016 r., a zatem jeden dzień przed upływem terminu do dokonania czynności procesowej. Tym samym w żaden sposób nie można usprawiedliwić okoliczności niewykonania w terminie wezwania sądu. Pełnomocnik nie wyjaśnił również, czy w okresie niezdolności do pracy istniała czy też nie możliwość posłużenia się inną osobą, celem dokonania czynności procesowej objętej wnioskiem o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, w sytuacji gdy, strona jest zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać od takiego pełnomocnika daleko idącej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej przedstawiając lakoniczne zaświadczenie o niezdolności do pracy nie uprawdopodobnił w sposób należyty braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do nadesłania odpisów skargi nie jest niezbędna specjalistyczna wiedza, ponadto czynność ta nie wymagała własnoręcznego podpisu pełnomocnika. Wystarczyło, aby pełnomocnik lub inna osoba nadali w placówce pocztowej pismo, stanowiące odpisy skargi.
Pismem z dnia 4 maja 2016 r. A. K. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2016 r. zarzucając naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie ich treści i w konsekwencji nie przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdy uchybienie terminu do uzupełnienia tych braków nastąpiło jedynie z powodu niezaplanowanego zdarzenia, tj poważnego i nagłego pogorszenia jego sytuacji zdrowotnej uniemożliwiającej podjęcie jakichkolwiek czynności zawodowych, a w szczególności w/w czynności, a zatem przy braku winy pełnomocnika skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać, że dołożyła szczególnej staranności by podjąć czynność procesową. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Należy podkreślić, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że powołane przez skarżącą powody nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, podanie jako przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi choroby pełnomocnika skarżącej może świadczyć o wystąpieniu przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w niedochowaniu terminu. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej przedstawił zaświadczenie lekarskie z którego wynikało, iż nie był zdolny do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie należy zauważyć, iż twierdzenia Sądu, że pełnomocnik skarżącej mógł uzupełnić braki formalne skargi przed jego zachorowaniem należy uznać za bezpodstawne, gdyż nie można ograniczać stronie siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i wymagać od niej dokonania określonej czynności w krótszym terminie.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 86 § 1 orzekł, jak w sentencji postanowienia.