Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 171/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżącego M. O. od kosztów sądowych ponad kwotę dwudziestu złotych, a w pozostałej części oddalił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dochody wnioskodawcy nie są znaczne, jednakże są stałe i średni dochód na osobę w jego gospodarstwie domowym wynosi 170 zł. Nie zachodzi zatem sytuacja braku jakichkolwiek dochodów, co umożliwia uiszczenie przez skarżącego kwoty 20 zł bez uszczerbku koniecznego utrzymania jego i rodziny.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący M. O., wnosząc o jego zmianę poprzez całkowite zwolnienie go od kosztów sądowych. W zażaleniu podniósł, że trudna sytuacja materialna jego rodziny, spowodowana przewlekłymi chorobami, uniemożliwia wygospodarowanie kwoty, do uiszczenia której skarżący został zobowiązany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W odniesieniu do zarzutów zażalenia stwierdzić należy, że Sąd I instancji wziął pod uwagę sytuację majątkową skarżącego i stwierdził, że nawet przy skromnych dochodach wnioskodawcy poniesienie części kosztów postępowania sądowego nie przekracza jego możliwości finansowych. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżący powinien się liczyć, że będzie ponosił koszty postępowania, a w szczególności powinien zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie stałych dochodów umożliwia planowanie wydatków, nawet jeżeli dochody nie są znaczne.
W przedmiotowej sprawie ciężary spoczywające na skarżącym zostały ograniczone do obowiązku partycypowania w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego, przy czym obowiązek ten został zredukowany do symbolicznego udziału w tych kosztach – uiszczenia dwudziestu złotych.
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, ażeby całkowicie odstąpić od tej zasady.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.