Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2016r., Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwał Ryszarda Płotka do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi.
W zażaleniu z dnia 18 maja 2016r. (data nadania w Urzędzie pocztowym) R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zwolnienie go od opłat i kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.
Stosownie zaś do art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku Przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Strona skarżąca wezwana do uiszczenia opłaty sądowej może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania we wskazanym jej przez sąd terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty.
W niniejszej sprawie skarżący R. P. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarł wniosek o zwolnienie "od opłat i kosztów sądowych w całości" – pkt III skargi. Wniosek ten strona złożyła w formie pisemnej ale nie na urzędowym formularzu. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.). A zatem, złożony przez R. P. wniosek o przyznanie prawa pomocy dotknięty jest brakiem formalnym, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a. – por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008r., I OPS 1/08 ONSAiWSA 2008/5/74).
W tej sytuacji przed wezwaniem strony do uiszczenia wpisu od skargi winny być podjęte stosowne czynności w zakresie zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Powstanie obowiązku uiszczenia opłat sądowych po wniesieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od wyniku postępowania w przedmiocie rozpoznania tego wniosku. Zatem do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, wzywanie do uiszczenia opłaty należy uznać za przedwczesne.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.