Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 5/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody Podlaskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Hajnowskiego o pozwoleniu na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 607/12, oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu I instancji.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r., J. W. wniosła o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.), jako niekończącego postępowania sądowoadministracyjnego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku.
Wniosek ten skarżąca uzasadniła tym, że ujawniły się nowe okoliczności nieznane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu orzekania (tj. 19 lipca 2012 r.) oraz nieznane skarżącej w dniu sporządzania zażalenia na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2012 r. (tj. 26 czerwca 2012 r.), świadczące o braku obiektywizmu po stronie sędziego, o którego wyłączenie wnosiła. Skarżąca wskazała, iż sędzia Małgorzata Roleder w dniu 3 lipca 2012 r. orzekała w dwóch sprawach o sygn. akt II SA/Bk 410/12 oraz II SA/Bk 411/12 i oddaliła jej skargi na decyzje umarzające postępowanie odwoławcze, bezpodstawnie przesądzając o braku po stronie skarżącej interesu prawnego.
Tym samym sędzia ta nie respektuje wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt. II OSK 208/06, w którym orzeczono interes prawny skarżącej w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, przez co narusza art. 170 p.p.s.a. Skarżąca podkreśliła również, że sędzia Małgorzata Roleder w dniu 18 września 2008 r. wydała inne, sprzeczne postanowienie (sygn. akt II SAB/Bk 37/08), w którym jednoznacznie stwierdziła, że w świetle wyroku NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, J. W. jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny marginalnie potraktował fakty niesprawiedliwego i nierzetelnego orzekania przez sędziego Małgorzatę Roleder w sprawach opisanych w uzasadnieniu zażalenia z dnia 26 czerwca 2012 r. w pkt 1-6, a ponadto odwołał się do orzecznictwa sądowego sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04. Skarżąca wskazała, że wprawdzie w sprawie wspomniano o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, jednakże nie wyciągnięto z tego orzeczenia właściwych wniosków, co do możliwości i przyczyn wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Wyjątkiem jest orzeczenie NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 559/12.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia, które nie kończą postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W doktrynie wskazuje się, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie wpadkowej na skutek rozpoznania zażalenia nie ma przymiotu postanowienia kończącego postępowania w sprawie i może być uchylane i zmieniane przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 p.p.s.a., wskutek zmiany okoliczności sprawy (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. IV, Warszawa 2011, T. Woś, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2007 r., II OZ 268/07, Przegląd Prawa Publicznego nr 5/2009, s. 85 i n.).
Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego jest prawomocne, lecz kończy jedynie postępowanie wpadkowe i rozstrzyga kwestię incydentalną wyłączenia sędziego. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie, która zawisła przed sądem administracyjnym i nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia tej sprawy co do istoty. Postanowienie to może być więc uchylone lub zmienione przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 p.p.s.a., zwłaszcza, że nie można wykluczyć sytuacji, w której dojdzie do ujawnienia się nowych okoliczności świadczących o spełnieniu przez sędziego przesłanek z art. 19 p.p.s.a.
Wniosek skarżącej o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. jest więc dopuszczalny, lecz – zdaniem Sądu - bezzasadny. Okoliczność, iż sędzia Małgorzata Roleder brała udział w innych sprawach z jej udziałem i wydała w dniu 3 lipca 2012 r. dwa orzeczenia niekorzystne dla skarżącej nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności tego sędziego w tej sprawie. Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09). Zarzuty niezgodności z prawem wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wydanych w dniu 3 lipca 2012 r. w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 410/12 i II SA/Bk 411/12 skarżąca może podnosić w środkach odwoławczych od tych wyroków, a nie we wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego.
Wskazywana przez skarżącą rozbieżność w orzekaniu przez sędziego Małgorzatę Roleder w kwestii uznania interesu prawnego skarżącej w postępowaniach administracyjnych dotyczących tej samej inwestycji nie ma charakteru oczywistego, gdyż powołane przez nią sprawy sądowe (II SAB/Bk 37/08, II SA/Bk 410/12, II SA/Bk 411/12) miały różny przedmiot. Zauważyć należy, że rozbieżność ta jest akcentowana przez skarżącą w kontekście tego, że orzeczenie wydane w pierwszej z tych spraw było dla niej korzystne, a następne dwa niekorzystne. Okoliczność, że skarżąca występuje o wyłączenie sędziego, który wydał niekorzystne dla niej orzeczenie w którejś z jej poprzednio zakończonych spraw nie stanowi podstawy do wyłączenia tego sędziego od orzekania w danej sprawie. Na marginesie zaś należy wskazać, iż sędzia Małgorzata Roleder rozstrzygała sprawy, które kończyły się uwzględnieniem skargi lub wniosku J. W. (II SAB/Bk 52/08, II SAB/Bk 15/10, II SAB/Bk 38/11, II SAB/Bk 46/11, II SA/Bk 75/10, II SA/Bk 133/10 oraz II SO/Bk 8/08), dlatego bezzasadne są twierdzenia skarżącej o stronniczym orzekaniu w jej sprawie.
Podniesione przez skarżącą w pkt 2 i 3 wniosku z dnia 7 sierpnia 2012 r. zarzuty dotyczące marginalnego potraktowania faktów niesprawiedliwego i nierzetelnego orzekania przez sędziego Małgorzatę Roleder w sprawach skarżącej opisanych w jej zażaleniu, jak również nieuwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04 stanowią polemikę z uzasadnieniem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 165 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę jedynie zmianę okoliczności sprawy, nie kontroluje zaś orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, będącego przedmiotem wniosku, gdyż jest ono ostateczne.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.