Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. r., sygn. akt II SA/Gd 112/14, odmówił uchylenia postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania W. H. prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Następnie wyrokiem z dnia 20 maja 2014 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę.
Skarżący ponownie, wnioskiem z dnia 23 czerwca 2014 r., zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił przyznania W. H. prawa pomocy.
Skarżący w dniu 1 sierpnia 2014 r. złożył w sądzie wyciągi z rachunku bankowego swojej żony T. H., do czego został zobowiązany wcześniejszym zarządzeniem referendarza z dnia 24 czerwca 2014 r., doręczonym w dniu 27 czerwca 2014 r.
Postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2014 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 lipca 2014 r. W dniu 27 listopada 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, który został uwzględniony.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego W. H. wniósł o wzięcie pod uwagę, że jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną, a na wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych w terminie starał się złożyć wszystkie dokumenty jakie mógł uzyskać.
Rozpoznając wniosek WSA w Gdańsku wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 260 p.p.s.a. w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2014 r. utraciło moc, wobec czego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo przez sąd.
Dalej Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania jest ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonego dnia 23 czerwca 2014 r., po uprzednim rozpoznaniu wniosku z dnia 7 marca 2014 r. rozstrzygniętego postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Ponowny wniosek tej samej treści należało zatem rozpoznać również pod kątem przesłanek wskazanych w art. 165 p.p.s.a., gdyż dotyczy postanowienia rozstrzygającego kwestię wpadkową, jaką jest przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ponowny wniosek skarżącego oparty na tych samych przesłankach wywodzonych z trudnej sytuacji finansowej i konieczności ponoszenia wydatków na utrzymanie domu, samochodu oraz na lekarstwa sąd stwierdził, że mimo uzupełnienia wniosku wyciągi z posiadanych przez wnioskodawcę i małżonkę rachunków bankowych skarżący nadal nie wykazał, że występują okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Sąd uznał, że nie nastąpiła taka zmiana okoliczności sprawy kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, która uzasadniałaby jego pozytywne rozpatrzenie w całości, bądź choćby w części. Dochody skarżącego i jego małżonki oraz wydatki na utrzymanie nie uległy znacznej zmianie i są na takim samym poziomie. Dochód miesięczny wynosi 2 903,00 zł, oszczędności według wniosku z dnia 23 czerwca 2014 r. - 2 000 zł. Dodatkowo złożony wyciąg z rachunku bankowego małżonki wskazuje na posiadanie środków finansowych w granicach ok. 6 000 zł w okresie czerwca i lipca 2014 r. Przytoczone okoliczności uzasadniają ocenę, że skarżący nadal nie wykazał braku środków na poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Podeszły wiek i konieczność zakupu leków mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy tylko wówczas, gdyby wnioskodawca wykazał brak środków na utrzymanie. Koszty utrzymania ogółem wynoszą ok. 1 600 zł, a w świetle wysokości uzyskiwanych dochodów oraz posiadanych środków na rachunku bankowym i oszczędności taka sytuacja nie występuje.
Z tych względów Sąd orzekła na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a.
W. H. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki rozpoznawał kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącego. Okoliczność, że skarżącemu odmówiono przyznania prawo pomocy nie wykluczała możliwości ponownego złożenia wniosku, ponieważ stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Rozpoznając ten wniosek, Sąd I instancji zobowiązany był zatem zbadać, czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd Wojewódzki przyjął, iż sytuacja majątkowa skarżących nie pozwala na stwierdzenie, że zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego wskazują, że nie należy on do grona osób ubogich, których nie stać na pokrycie kosztów toczącego się postępowania. Również wzięcie pod uwagę przez Sąd Wojewódzki przy ocenie przedmiotowego wniosku faktu, iż skarżący ma oszczędności, zasługuje na aprobatę. Skarżący nie wykazał zatem dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przesłanką badaną przez sąd jest przede wszystkim stan majątkowy wnioskodawcy, zaś wiek i jego stan zdrowia nie wpływają bezpośrednio na treść orzeczenia w tym przedmiocie.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.