Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 października 2003 r. B. K., pełnomocnik M. K. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2003 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez M. K..
W dniu 20 listopada 2003 r. skarżąca M. K. udzieliła pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu N. K., który wezwany pismem Sądu z dnia 25 listopada 2003 r., przedłożył podpisaną przez siebie skargę w dniu 11 grudnia 2003 r.
W dniu 28 stycznia 2004 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie na skargę, w której wniesiono o oddalenie skargi M. K..
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r., nr [...], Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego przez M. K..
Pismem z dnia 30 sierpnia 2004 r., w związku z postanowieniem Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 12 sierpnia 2004 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, radca prawny N. K. został wezwany przez Przewodniczącą Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie do udzielenia informacji, czy skarżąca podtrzymuje skargę na postanowienie z dnia 19 września 2003 r. o zawieszeniu postępowania.
W dniu 16 września 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie postępowania skargowego i zasądzenie od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 2 V SA 4081/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r. i zasądził na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł i zwrot połowy wpisu sądowego od skargi, w wysokości 5 zł.
W dniu 23 listopada 2004 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej zasądzenia kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. W zażaleniu tym podniesiono, że podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło z urzędu, a nie w wyniku uwzględnienia skargi; co wyklucza możliwość zastosowania powołanego przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); powołanej dalej jako p.p.s.a., który to przepis stanowi o zwrocie kosztów na rzecz strony skarżącej w przypadku umorzenia postępowania w wyniku uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozprawy (art. 54 § 3 p.p.s.a.).
We wniesionej w dniu 10 stycznia 2005 r. (data stempla pocztowego) odpowiedzi skarżącej na zażalenie, pełnomocnik N. K. podniósł, że strona nie cofnęła skargi, tylko złożyła wniosek o umorzenie postępowania a zwrot kosztów postępowania następuje w razie uwzględnienia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik podniósł
Sygn. akt II OZ 61/05 także, że w podobnej sprawie (2 V SA 4130/03) Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie zgodził się z zasądzonymi kosztami zastępstwa procesowego. W załączeniu pełnomocnik przedstawił kopię dowodu wpłaty na jego konto kwoty 490 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wyżej wymienionej sprawie. Radca prawny N. K. stwierdził także, że niejednolite stanowisko Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie powoduje naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego wynika, że zwrot ten nastąpi wyłącznie w przypadku uznania zasadności skargi przez organ i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego aktu w ramach swojej właściwości. W niniejszej sprawie skarga nie została przez organ uwzględniona. Podjęcie zawieszonego postępowania wynikało z ustania przyczyn jego zawieszenia i nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 § 2 Kpa. Zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie zostało uchylone ani zmienione w wyniku wniesionej skargi, zatem brak jest podstaw do uznania, że organ skargę uwzględnił i z tej przyczyny umorzono postępowanie. Umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli do sądu administracyjnego została wniesiona skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, to podjecie tego postępowania przez organ administracji publicznej, gdy wystąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.), przed rozpoznaniem skargi przez sąd, nie jest autokontrolą, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a.
Zwrot kosztów przysługuje natomiast w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji, czy to przez sam organ czy też w postępowaniu sądowym. W tym przypadku organ nie stwierdził wadliwości decyzji, ale podjął postępowanie z urzędu, co wyklucza uznanie, że skargę uwzględnił. Zasadność skargi nie podlegała także badaniu przez Sąd wobec wniesienia wniosku o umorzenie postępowania. Zważywszy, że nie umorzono postępowania z powodu określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a., przyznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu 30 września 2004 r. zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest bezpodstawny.
Przepis art. 60 p.p.s.a. daje skarżącemu prawo cofnięcia skargi, a nie złożenia wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepisy art. 161 § 1 p.p.s.a. określają przesłanki umorzenia postępowania i są adresowane do sądu administracyjnego a nie do skarżącej, która może cofnąć skargę, jednak o umorzeniu postępowania i jego podstawie decyduje Sąd. Umorzenie postępowania może nastąpić na skutek cofnięcia skargi przez skarżącą, jak i z urzędu, gdy zachodzą inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej o umorzenie postępowania i wskazana w nim podstawa prawna, nie wiąże sądu. Złożenie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w praktyce oznacza cofnięcia skargi z powodu, że postępowanie, zdaniem skarżącej, stało się bezprzedmiotowe.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 189 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.