Postanowienie NSA z 1 lipca 2010 r., II OZ 616/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kupców "N." z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Kupców "N." z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) września 2009 r. Nr (...) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia Kupców "(...)" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od w/w skargi w kwocie 500 zł. Z akt sprawy wynika, że w/w zarządzenie zostało doręczone dniu 14 grudnia 2009 r. (karta 43 – akt sądowych).

Ponieważ w wyznaczonym terminie strona skarżąca wpisu sądowego nie uiściła (karta 45 – akt sądowych), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 skargę Stowarzyszenia Kupców "(...)" odrzucił. Przy czym jak wynik z akt sprawy przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 18 lutego 2010 r. (karta 64 – akt sądowych).

W dniu 26 lutego 2010 r. (data nadania) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek Stowarzyszenia Kupców "(...)" z siedzibą w Warszawie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Przy czym, do wniosku dołączono dowód na uiszczenie wpisu sądowego w dniu 26 lutego 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że dokonał wszelkich możliwych czynności w celu zachowania terminu, gdyż wskazując na brak winy w uchybieniu terminu podał, iż nie otrzymał zawiadomienia o złożeniu korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w placówce pocztowej.

W konsekwencji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, iż argumenty wskazane przez skarżącego nie stanowią przesłanek, które usprawiedliwiałyby niezachowanie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia Kupców "(...)" do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w skrzynce pocztowej Stowarzyszenia Kupców "(...)" nie pozostawiono ani pierwszego, ani powtórnego zawiadomienia o złożeniu wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawierającej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 o wezwaniu do uiszczenie wpisu sądowego. Natomiast strona skarżąca o konieczności uiszczenia stosownego wpisu sądowego dowiedział się dopiero w dniu 19 lutego 2010 r. tj. w momencie doręczenia postanowienie o odrzuceniu skargi.

Poza tym, strona skarżąca stwierdził, że w palcówce pocztowej odmówiono jej reklamacji, z uwagi na fakt, iż nadawcą korespondencji był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i to on powinien wystąpić ze stosownym wnioskiem w tej sprawie. Natomiast Stowarzyszenia Kupców "(...)" nie ma możliwości przedstawienia dowodu na okoliczności, iż stosownego zawiadomienia nie pozostawiono, albowiem jego odbioru nie potwierdza się.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).

W przedmiotowej sprawie ocena okoliczności wskazanych jak przesłanka brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenie wpisu sądowego od skargi sprowadza się do wyjaśnienia skutków i warunków doręczenia, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a.

W myśl powołanego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego przepisu.

Przy czym zauważyć należy zgodnie z art. 65 § 2 P.p.s.a. do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.

W związku z powyższym należy wskazać, iż odesłanie zawarte w/w przepisie jest odesłaniem do przepisów wykonawczych regulujących sposób doręczania pism sądowych w sprawach cywilnych tj. do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) dalej rozporządzenia MS.

Powyższe oznacza, że dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. konieczne jest dwukrotne awizowanie przesyłki sądowej i złożenie jej na kolejne siedmiodniowe okresy w placówce pocztowej. Dla wywołania skutków doręczenia zastępczego (per aviso) konieczne jest zatem odnotowanie przez listonosza oraz oddawczy urząd pocztowy następujących czynności: 1) pozostawienie zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce oddawczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MS);

2. dokonanie adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i złożenie swojego podpisu, a pocztowa placówka oddawcza potwierdza przyjęcie od listonosza tej przesyłki poprzez umieszczenie na stronie adresowej odcisku datownika i podpis przyjmującego pracownika (§ 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia MS);
3. jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w terminie siedmiu dni, pocztowa placówka oddawcza, sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia, które listonosz doręcza adresatowi, zaznaczając na przesyłce adnotację "awizowano powtórnie dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i podpisem (§ 9 ust. 3 rozporządzenia MS);
4. przesyłkę tę przechowuje się w pocztowej placówce oddawczej przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata, a w przypadku powtórnego awiza – kolejne siedem dni. Przesyłkę niepodjętą pocztowa placówka oddawcza opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i odsyła niezwłocznie wraz z formularzem potwierdzenia odbioru organowi wysyłającemu (§ 9 ust. 7 i 8 rozporządzenia MS).

Jak wynika z treści adnotacji znajdującej się na przesyłce zawierającej zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09, przedstawiony powyżej tryb doręczenia przesyłki sądowej został zachowany. Wskazać należy bowiem, że na adresowej stronie przesyłki sporządzona została adnotacja doręczyciela o jej awizowaniu w dniu 30 listopada 2009 r. i w dniu 8 grudnia 2009 r. oraz podpis pracownika pocztowej placówki oddawczej, potwierdzający przyjęcie od listonosza awizowanej przesyłki wraz ze stosownym odciskiem datownika pocztowego. Zauważy należy również, że zarówno na kopercie, jak i zwróconym wraz z nią dokumencie potwierdzenia odbioru umieszczono następującą informacje: "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce", które są opatrzone stosowny podpisem oraz datą 30 listopada 2009 r. A poza tym, stosowanie do treści § 9 ust. 8 rozporządzenia MS, w dniu 16 grudnia 2009 r. przedmiotowa przesyłka został opatrzona adnotacją "nie podjęto w terminie" (karta 43 – akt sądowych).

Wobec powyższego należy uznać, że skoro zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 zostało doręczone w dniu 14 grudnia 2009 r. to termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 21 grudnia 2009 r. Natomiast mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności związane z doręczeniem przedmiotowego zarządzenia i trafnie uznał, iż brak jest przesłanek do przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.

Zauważyć należy bowiem, że przedmiotowa przesyłka została dwukrotnie awizowana i nie została odebrana w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Natomiast, strona skarżąca nie wykazała, że niedopełnienie przez nią obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie wynikało z powodu przeszkody, której przy zachowaniu szczególnej staranności nie była ona w stanie przezwyciężyć.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie poparte żadnymi dowodami przyjęcie, że doszło do zagubienia awiza, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona skarżąca mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało jej pozostawione (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 546/10).

Jednocześnie wskazać należy, że brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego przez Sąd pierwszej instancji skoro przesyłka polecona należycie opatrzona została zwrócona do akt sprawy. To strona skarżąca zarzucając nieprawidłowość w jej doręczeniu powinna takie dowody przedstawić, a tego w tej sprawie nie uczyniła.

Trudno zatem uznać zarzut nieskutecznego doręczenia za uzasadniony. W konsekwencji należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie wystąpiła.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.