Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 282/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. J. i A. J. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia.
Sąd wskazał, że pismem z 26 lutego 2012 r. H. J. i A. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia.
Pismem z 5 marca 2012 r. (uzupełnionym pismem z 22 marca 2012 r.) skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazali, że rozebranie przesłony świetlnej przed prawomocnym zakończeniem postępowania dotyczącego legalności jej postawienia, spowodowałoby trwałą i nieusuwalną stratę w mieniu skarżących i pozbawiłoby sensu dalszego prowadzenia postępowania odwoławczego. W ich ocenie ewentualne jej wykonanie w trybie przepisów ustawy o egzekucji w administracji narażałoby ich na niepowetowaną szkodę, a następnie dalszą legalizację bezprawia, którego odwrócenie nie byłoby już możliwe nawet w postępowaniu sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji, poza wskazaniem, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trwałą i nieusuwalną stratę w mieniu skarżących, jak i naraziłoby ich na niepowetowaną szkodę. Sąd zwrócił uwagę, iż charakter obiektu podlegającego rozbiórce (drewniane ogrodzenie działki) nie powoduje zaistnienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, nadto nie występuje niebezpieczeństwo konieczności jego zniszczenia, a co więcej istnieje możliwość jego ponownego montażu.
W ocenie Sądu, za nieuwzględnieniem wniosku skarżących przemawia również interes osób trzecich. Jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji zbudowane przez skarżących drewniane ogrodzenie o wysokości 6 m powoduje zacienienie pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w budynku na działce A. L. Na marginesie Sąd dodał, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli H. J. i A. J. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zrealizowana przez skarżących niewielka inwestycja, znajdująca się wyłącznie w obrębie nieruchomości stanowiącej ich własność, nie jest żadną budowlą, a w szczególności ogrodzeniem, podlegającym przepisom ustawy Prawo budowlane.
Skarżący wskazali, że organy obu instancji oraz WSA w Warszawie błędnie przyjęły, że budynek należący do A. L. jest budynkiem mieszkalnym, podczas gdy w rzeczywistości są to budynki gospodarcze i magazynowe, na potwierdzenie czego przedłożyli w załączeniu uwierzytelnioną kserokopię wypisu z rejestru pomiarowego gruntów prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w S. Z tego powodu skarżący nie zgodzili się z tezą Sądu I instancji dotyczącą negatywnego oddziaływania przesłony świetlnej na ludzi ciągle przebywających w obrębie budynku należącego do A. L. Zdaniem skarżących, ewentualne wykonanie zaskarżonych decyzji narazi ich na znaczną stratę finansową w postaci kosztu demontażu przesłony świetlnej, a następnie kosztu ewentualnego jej ponownego montażu, który może sięgać łącznie kwoty ponad 10 000 zł z uwagi na konieczność zatrudnienia kilkuosobowej specjalistycznej ekipy.
Ponadto, wykonanie zaskarżonej decyzji utwierdzi stronę przeciwną w bezkarności w zakresie niezgodnego z prawem wbudowania okien w budynku mieszkalnym należącym do A. L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży zatem obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy.
Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak, więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Analizując pod tym względem argumentację skarżących, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia ich interesów następstw wykonania decyzji, poza wskazaniem, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trwałą i nieusuwalną stratę w mieniu skarżących, jak i naraziłoby ich na niepowetowaną szkodę. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż charakter obiektu podlegającego rozbiórce (drewniane ogrodzenie działki) nie powoduje zaistnienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, nadto nie występuje niebezpieczeństwo konieczności jego zniszczenia, a co więcej istnieje możliwość jego ponownego montażu.
Wskazać należy, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy jednak podkreślić, iż konieczne jest przy tym przytoczenie spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe wywody strony, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trwałą i nieusuwalną stratę w mieniu skarżących oraz niepowetowaną szkodę, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.
Skarżący dopiero w zażaleniu podnieśli, że wykonanie zaskarżonych decyzji narazi ich na znaczną stratę finansową, albowiem koszty demontażu przesłony świetlnej, a następnie koszt ewentualnego jej ponownego montażu może sięgnąć kwoty ponad 10 000 zł z uwagi na konieczność zatrudnienia kilkuosobowej specjalistycznej ekipy.
W tym kontekście godzi się zauważyć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były Sądowi pierwszej instancji. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji.
Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10).
W zażaleniu podniesiono także, że błędne jest stanowisko Sądu dotyczące negatywnego oddziaływania przesłony świetlnej na ludzi stale przebywających w obrębie budynku należącego do uczestniczki postępowania A. L., albowiem w sprawie błędnie ustalono, że budynek jest budynkiem mieszkalnym, podczas gdy w rzeczywistości są to budynki gospodarcze i magazynowe. Stwierdzić należy, że okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, albowiem nie uzasadnia ona zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie uznać zatem należy, że skarżący nie wskazali w istocie na czym miałyby polegać nieodwracalne skutki wykonania decyzji, a tym samym nie wskazali okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej.
We wskazanym stanie faktycznym i wobec treści art. 61 § 3 p.p.s.a należy zatem stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.