Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 949/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek A.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wobec treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniesionego przez A.K., gdyż w sprawie zainicjowanej jego skargą na postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej nie toczy się już żadne postępowanie. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2013 r., a złożony w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony (prawomocne postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 28 maja 2014 r.). Także wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po uprawomocnieniu się wyroku został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 24 listopada 2014 r. Na marginesie Sąd I instancji wskazał, że podane przez skarżącego okoliczności, uzasadniające – jego zdaniem - przyznanie prawa pomocy, były już przedmiotem rozpoznania zarówno przez WSA w Olsztynie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny.
Skoro zatem przed WSA w Olsztynie nie toczy się już postępowanie sądowoadministracyjne, to biorąc pod uwagę przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.K. Zarzucił WSA w Olsztynie naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skarżący wskazał m.in., że Sąd nie podał w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 marca 2015 r. Wskazał również, że Sąd błędnie określił datę prawomocności wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., gdyż zdaniem skarżącego jako ten dzień Sąd wskazał 28 listopada 2013 r. Skarżący stwierdził też, że WSA w Olsztynie naruszył prawo do Sądu oraz stwierdził, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym wnioskiem strony o prawo pomocy PPF z dnia 13 marca 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przepis ten dotyczy niezakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania w którym nie zostało wydane orzeczenie kończące sprawę lub orzeczenie takie nie stało się jeszcze prawomocne, a także postępowania zainicjowanego przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia, np. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 527/14, z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 219/14), czy też skargi o wznowienie postępowania, jak też w zakresie kosztów sądowych, które mogą potem wystąpić.
Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony po zakończeniu postępowania lub nie mający związku z próbą wzruszenia prawomocnego orzeczenia jest w świetle powołanego przepisu niedopuszczalny.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia zakończenia postępowania sądowego, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2013 r. jest prawomocny od dnia 17 lipca 2014 r. Skarżący nie wykazał ponadto, iż celem uzyskania prawa pomocy jest próba wzruszenia tego orzeczenia, jak też żądana pomoc była potrzebna w celu dokonania czynności, w której obligatoryjny jest udział fachowego pełnomocnika. (Wskazać należy dodatkowo, że złożony w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony - prawomocne postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 28 maja 2014 r. Także wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po uprawomocnieniu się wyroku został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 24 listopada 2014 r.).
Wbrew zarzutom zażalenia, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał podstawę prawną oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. art. 243 § 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia tego wynika również kiedy, mając na uwadze powyższy przepis, wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony. Błędnie również twierdzi autor zażalenia, iż Sąd jako datę prawomocności wyroku WSA w Olsztynie wskazał 28 listopada 2013 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem wprost, że Sąd wskazał tę datę jako datę wydania wyroku, a nie jego prawomocności. Prawidłowo przy tym uznał WSA w Olsztynie, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy oddalonego zaskarżonym postanowieniem ww. wyrok z dnia 28 listopada 2013 r. był już, jak podano wyżej, prawomocny i że w związku z tym wniosek należało oddalić. W takim stanie rzeczy brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa skarżącego do Sądu, jak również uznać należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Argumentację zażalenia uznać należy zatem za chybioną.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.