Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/18, odrzucił skargę kasacyjną [...] S.A. w Warszawie od wyroku tegoż Sądu z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/18 oddalającego skargę [...] S.A. w Warszawie na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na
Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej Spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie 62 odpisów skargi kasacyjnej z dnia 8 kwietnia 2019 r. lub ich uwierzytelnionych kopii, wskazanie czy orzeczenie zostało zaskarżone w całości lub w części oraz o podanie czy strona wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo nadesłanie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Jednocześnie skarżąca Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł.
Sąd podał, że dla dokonania w/w czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca ww. zarządzenia została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 kwietnia 2019 r.
Sąd wskazał, że w dniu 23 kwietnia 2019 r. uiszczono wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że skarżąca kasacyjnie zaskarża wyrok w całości oraz wnosi o jego uchylenie i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Natomiast nadesłane Sądowi 62 odpisy skargi kasacyjnej nie zostały podpisane przez pełnomocnika, jak również nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Wobec tego Sąd uznał, że wezwanie nie zostało wykonane w sposób prawidłowy. Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 i w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wniosła zażalenie. Podniosła, że złożono 64 egzemplarze skargi kasacyjnej. Natomiast z zarządzenia Sądu pierwszej instancji nie wynika, by zobowiązanie dotyczyło własnoręcznego podpisania egzemplarzy skarg. W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki katalog wymieniony w art. 47 § 2 P.p.s.a. jest katalogiem otwartym, co czyni dopuszczalnym złożenie również odpisów w innych formach. Zdaniem Spółki, stanowisko Sądu pierwszej instancji jest przejawem zbyt daleko idącego formalizmu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 47 § 1 w związku z art. 176 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do skargi kasacyjnej należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie zaś z art. 177a P.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W niniejszej sprawie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2019 r. (k-195 akt), wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do nadesłania "a. złożenia 62 odpisów skargi kasacyjnej z dnia 8 kwietnia 2019 r. lub ich uwierzytelnionych kopii; b. wskazanie, czy orzeczenie zostało zaskarżone w całości, czy w części; c. podanie, czy strona wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo nadesłanie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej". Oddzielnym wezwaniem, także z dnia 10 kwietnia 2019 r. wezwano pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik skarżącej spółki w ustawowym terminie uiścił wpis sądowy od skargi kasacyjnej, oświadczył, że skarżąca spółka zaskarża wyrok w całości oraz wnosi o jego uchylenie, jak również złożył wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Jednak nadesłane 62 odpisy skargi kasacyjnej nie zostały podpisane przez pełnomocnika.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę kasacyjną należy uznać za zbyt rygorystyczne.
Należy podkreślić, że pełnomocnik skarżącej spółki wykonał wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. nadesłał 62 odpisy skargi kasacyjnej. Nie można zatem uznać, że nadesłanie niepodpisanych 62 odpisów tejże skargi, czy też bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem, stawowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, bez uprzedniego precyzyjnego wezwania do podpisania pisma lub poświadczenia za zgodność z oryginałem. Zaznaczyć przy tym trzeba, że Sąd pierwszej instancji nieprecyzyjnie sformułował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w opisanym wyżej zakresie, a zatem nie ma podstaw ku temu, by negatywny skutek procesowy przerzucać na stronę.
W konsekwencji, skutek ten nie może zamykać stronie prawa do sądu. Takie bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji stanowiłoby naruszenie zasady z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazujących zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd pierwszej instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1910/13, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I GSK 741/13). Podobne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 20 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1146/18.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1 P.p.s.a. i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.