Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2287/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił J. G. – C. termin do uiszczenia wpisu sądowego z tytułu wniesionej skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2012 r., nr DOA/ORZ/7110/993/12, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r. odrzucił skargę J. G. – C. z uwagi na nieopłacenie skargi w pełnej wysokości w zakreślonym terminie. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 21 grudnia 2012 r. Pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. (data nadania) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w którym wyjaśnia, że jest osobą niepełnosprawną ma utrudnioną koncentrację, zaburzenia wzroku i słuchu. Powyższe udowodniła złożonym do wniosku zaświadczeniem lekarskim oraz legitymacją osoby niepełnosprawnej. Skarżąca podała, iż nie była świadoma konieczności uiszczenia wpisu, bowiem zgubiła dokumenty z Sądu. Jednocześnie skarżąca uiściła należny wpis sądowy.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego wniosek strony skarżącej zasługiwał na uwzględnienie. W realiach niniejszej sprawy skarżąca o fakcie uchybienia terminu do uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości dowiedziała się z treści postanowienia z dnia 13 grudnia 2012 r. o odrzuceniu wniesionej skargi, które zostało doręczone 21 grudnia 2012 r. Zatem, gdy przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 27 grudnia 2012 r., to został zachowany termin o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zw. dalej p.p.s.a.
Sąd Wojewódzki, mając na uwadze treść art. 87 § 2 p.p.s.a. uznał, że przedstawione przez stronę okoliczności w jakich doszło do uchybienia terminowi do opłacenia skargi w sprawie uprawdopodabniają w sposób dostateczny tezę, że do uchybienia terminu doszło w skutek okoliczności niezawinionych przez skarżącą. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie, wystawione przez lekarza neurologa (Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego, Warszawa – Wola, ul...) z którego wynika, ż pacjentka leczona jest w poradni neurologicznej z powodu zaburzeń pamięci, koncentracji, wzroku słuchu, równowagi i mowy. Skarżąca załączyła ponadto kserokopie Legitymacji Emeryta – Rencisty i Legitymacji Osoby Niepełnosprawnej wystawionej przez Miejski Zespół do Orzekania Niepełnosprawności w Warszawie.
W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki dał wiarę, że skarżąca zgubiła przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenie wpisu i nie zapamiętała prawidłowej wysokości należnego wpisu sądowego. Skarżąca podała, że w tym samym czasie otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu w sprawie o sygn. akt II OPP 18/12 w kwocie 100 zł, co spowodowało, iż w niniejszej sprawie uiściła wpis w niepełnej wysokości (100 złotych, zamiast wymaganych 200). W ocenie Sądu Wojewódzkiego określony przez skarżącą stan zdrowia utrudnia prawidłowe funkcjonowanie i wykonywanie czynności w życiu codziennym, co uprawdopodabnia, iż mogła ona pomylić wysokość należnej kwoty. Na uwagę zasługiwał fakt, że skarżąca uiściła część wpisu w zakreślonym siedmiodniowym terminie i nadesłała wymagane odpisy skargi. Stąd też nie można zarzucić skarżącej, iż nie dochowuje staranności przy prowadzeniu własnych spraw.
Zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego wniosła... S.A. z siedzibą w Warszawie domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a.
Wskazać w tym miejscu należy, że strona może się domagać przywrócenia terminu jedynie wtedy, gdy jest w stanie uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności nastąpiło bez jej winy, ze względu na okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2004r., sygn. akt FZ 63/04 oraz z dnia 15 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 809/2004).
Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca wykazała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Podniesione przez skarżącą zaniki pamięci uprawdopodabnia zaświadczenie lekarskie, wystawione przez lekarza neurologa (Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego, Warszawa – Wola, ul...) z którego wynika, że pacjentka leczona jest w poradni neurologicznej z powodu zaburzeń pamięci, koncentracji, wzroku słuchu, równowagi i mowy oraz kserokopia Legitymacji Emeryta – Rencisty i Legitymacji Osoby Niepełnosprawnej wystawionej przez Miejski Zespół do Orzekania Niepełnosprawności w Warszawie.
Zaznaczyć przy tym należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności Sąd bada tylko i wyłącznie zasadność tego wniosku w oparciu o art. 86 i art. 87 p.p.s.a., biorąc pod uwagę tylko i wyłącznie przesłanki określone w tych przepisach, co też w niniejszej sprawie uczynił, uznając, że przesłanki takie przez stronę zostały wykazane.
W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 14 maja 2013 r. uznać należało za zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.