Uzasadnienie
W piśmie z dnia 11 stycznia 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. T. [...] w K., A. R., L. T. i S. K. w jednym piśmie wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr [...],[...], obr. [...] K. wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...] obr. K. przy ul. W. w K.".
Zarządzeniem z dnia 5 marca 2018 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) oraz stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) wezwał S. K. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej przez niego skargi w kwocie 200 zł. Jednocześnie poinformowano, że opłata sądowa uiszczona w dniu 12 stycznia 2018 r. w kwocie 200 zł przez Kancelarię Adwokacką M. K. została zaliczona jako wpis od skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. T. [...] w K. S. K., A. R. i L. T. wnieśli zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 5 marca 2018 r., domagając się jego uchylenia i zarzucając mu naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie S. K. do uiszczenia wpisu od skargi z dnia 11 stycznia 2018 r., podczas gdy wszyscy skarżący tj. zarówno Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. T. [...] w K. jak i adresaci zaskarżonych zarządzeń złożyli jedną wspólna skargę na orzeczenie dotyczące ich wspólnych uprawnień przez co w sprawie zachodzi współuczestnictwo materialne ww. stron a zatem wniesione przez nich pismo powinno podlegać jednej opłacie.
W uzasadnieniu zażalenia mając na uwadze treść art. 199, art. 214 § 1 i 2 P.p.s.a. wskazano, że obowiązki skarżących w niniejszej sprawie mają wspólny charakter, co za tym idzie występujące po ich stronie współuczestnictwo ma charakter materialnoprawny. Skarżący składając skargę w dniu 11 stycznia 2018 r. wraz ze Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. T. [...] w K. wnieśli skargę z uwagi na przysługujące im udziały w nieruchomości wspólnej położonej przy ul. T. [...], która znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Skarżący podnoszą, że każdy z nich jest współwłaścicielem tej samej nieruchomości, ich interes prawny został naruszony w wyniku wydania tej samej decyzji administracyjnej, a ewentualne rozstrzygnięcie w tej sprawie dotyczące jednego ze skarżących będzie dotyczyło w równej mierze interesów prawnych pozostałych. W ich ocenie oznacza to, że w przedmiotowej sprawie uprawnienia lub obowiązki skarżących są wspólne. Skutkuje to koniecznością uiszczenia przez skarżących jednego wpisu sądowego w sposób solidarny, co zostało uczynione z chwilą złożenia wspólnej skargi. Sąd natomiast zażądał uiszczenia odrębnych wpisów od każdego ze skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 214 § 1 i 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (§ 1). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2).
W sytuacji procesowej zaistniałej w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom zażalenia nie zaistniała sytuacja, którą należy rozumieć jako współuczestnictwo materialne, które zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a. stanowiłoby podstawę do uiszczenia jednej opłaty od wniesionej wspólnie skargi.
Zdaniem NSA, skarżący nie dysponują wspólnymi uprawnieniami lub obowiązkami związanymi z zaskarżoną decyzją.
Jak wynika z akt sprawy (k. 16 akt sądowych) oraz z wypowiedzi skarżących zawartych w zażaleniu są oni członkami Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. T. [...] w K. i w związku z tym im jako właścicielom odrębnych lokali (nr [...],[...],[...] i [...]) przysługuje udział w nieruchomości wspólnej. Należy zauważyć, że pojęciem "udział w nieruchomości wspólnej" posługuje się ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2018 r., poz. 716), Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (ust. 2). Udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udział właściciela samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi (ust. 3).
Współwłasność określona w ustawie o własności lokali jest specyficzną formą współwłasności. Swoistość tego przypadku współwłasności wyraża się w tym, że udział we współwłasności nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z prawem własności lokali, które nie może w ogóle powstać bez "przypisania" do niego określonego udziału. Przeniesienie udziału na inną osobę jest możliwe tylko łącznie z prawem własności lokalu. Dopóki istnieje odrębna własność lokalu, nie jest możliwe zniesienie tej współwłasności - współwłasność przymusowa.
Zgoła czym innym jest udział w nieruchomości wspólnej, który nierozerwalnie jest związany z lokalem wyodrębnionym w nieruchomości a czym innym współwłasność określonej nieruchomości. Posiadanie udziału w nieruchomości wspólnej nie daje podstaw do rozporządzania (np. kupna, sprzedaży) całą nieruchomością, w której wyodrębnione zostały lokale. Posiadając udział w nieruchomości wspólnej danej nieruchomości nie można rościć sobie uprawnień właścicielskich do całej nieruchomości, na którą składają się poszczególne lokale i związane z tymi lokalami udziały w nieruchomości wspólnej. Współwłasność nieruchomości i udział w nieruchomości wspólnej to dwie odrębne instytucje prawne, oparte na odrębnych podstawach prawnych - Kodeks cywilny i ustawa o własności lokali. Udział w nieruchomości wspólnej świadczy o byciu właścicielem lokalu wyodrębnionego w danej nieruchomości np. budynku, nie świadczy jednak o byciu właścicielem całej nieruchomości, która składa się z tego budynku i terenu wspólnego.
Wyjaśnić należy, że pisma wnoszone przez kilku skarżących podlegają jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 P.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania (art. 214 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a). Kiedy jednak każdy ze skarżących jako strona opiera swoje uprawnienie z tytułu posiadania prawa do odrębnych lokali a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponosi oddzielne koszty postępowania (tak w postanowieniu NSA z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II OZ 907/07, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie nie zachodzi między skarżącymi - członkami wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości przy ul. T. [...] w K. współuczestnictwo materialne konieczne ponieważ zaskarżenie decyzji SKO w K. zależy wyłącznie od woli poszczególnych skarżących.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący są właścicielami lokali w nieruchomości, która znajduje się w zasięgu oddziaływania nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy co do której to decyzji w zaskarżonej do sądu decyzji SKO w K. odmówiło stwierdzenia nieważności.
Zatem skarżący nie posiadają uprawnień współwłaścicieli do całej nieruchomości przy ul. T. [...] w K. lecz posiadają prawa własności do lokali znajdujących się w budynku pod tym adresem. Każdy z nich ma wspólne uprawnienia i obowiązki ale wynikające z własności lokalu, wspólne co do części wspólnej tej nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że dysponują oni jak współwłaściciele całą nieruchomością przy ul. T. [...] w K. Poza nimi jak wynika z listy właścicieli lokali głosujących na zebraniach wspólnoty mieszkaniowej jest jeszcze kilkunastu innych właścicieli. Każdy z nich będąc właścicielem lokalu i posiadając przypisany do tego lokalu udział w nieruchomości wspólnej realizuje swój własny, odrębny interes w zaskarżeniu decyzji, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji znajdującej się w obszarze oddziaływania, który obejmuje nieruchomość przy ul. T. [...].
Nie jest zasadne twierdzenie, że ich uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Każdy z nich jest właścicielem odrębnego lokalu powiązanego nierozerwalnie z udziałem w nieruchomości wspólnej i z racji posiadania tego odrębnego lokalu wnosi skargę. Oczywiście stawiane przez nich zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji mogą być identyczne co jednak nie świadczy o posiadaniu wspólnych obowiązków czy uprawnień w stosunku do zaskarżonej decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obszar oddziaływania, której obejmuje budynek, w którym skarżący posiadają własność lokali. O wspólnych obowiązkach i uprawnieniach mogła by być mowa gdyby skarżący byli razem współwłaścicielami całej nieruchomości przy ul. T. [...] w K. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Przewodniczący Wydziału II wzywając S. K. do uiszczenia oddzielnie od pozostałych skarżących wpisu w pełnej wysokości stosownie do jego odrębnego uprawnienia postąpił prawidłowo. Nie wystąpiła w tym przypadku wspólność uprawnień lub obowiązków związanych z zaskarżoną decyzją. Posiadanie udziału w nieruchomości wspólnej nie stanowi podstawy dla takich twierdzeń.
W ocenie NSA, wysokość wpisu w kwocie 200 zł została prawidłowo określona w zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału, stosownie do § 2 ust. 5 wspomnianego na wstępie rozporządzenia.
W tym stanie sprawy uznać należy zarzut naruszenia art. 214 § 2 P.p.s.a. za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.