Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 158/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zawiesił postępowanie sądowe ze skargi M.L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego.
W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie zaszła podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zdaniem Sądu ewentualne wyeliminowanie z obrotu ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., która była podstawą do wystawionego w ślad za nią tytułu wykonawczego, będzie miało istotny wpływ na wymagalność egzekwowanego obowiązku, dopuszczalność prowadzonej egzekucji, a w efekcie ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. polegające na zawieszeniu przedmiotowego postępowania sądowego wskutek błędnego przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie wykonania zastępczego zależy od wyniku postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., podczas gdy dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. bez wpływu pozostaje wynik postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Mając na uwadze powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że – jego zdaniem – ocena legalności postanowienia w sprawie wykonania zastępczego nie zależy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., a co więcej wynik przedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie ma żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia w sprawie wykonania zastępczego.
W ocenie organu postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Dopóki decyzja ostateczna pozostaje w obrocie prawnym, a nie zostało wstrzymane jej wykonanie, organ egzekucyjny ma obowiązek podejmować czynności zmierzające do jej wykonania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie sądowe w sprawie II SA/Kr 158/14 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że "sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". W doktrynie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji mamy do czynienia z tzw. zagadnieniem wstępnym, czyli sytuacją w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpłynąć na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania toku postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Red. T. Woś, Warszawa 2011, str. 576). W judykaturze (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. II FPS 4/08, opubl. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz.
- 62) podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego.
Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również celowością, sprawiedliwością, jak i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.). Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno być w związku z tym zawsze dostatecznie umotywowane. Sąd powinien zatem uwidocznić wpływ rozstrzygnięcia "innego toczącego się postępowania" na postępowanie przed nim się toczące oraz wyjaśnić, dlaczego w zaistniałej sytuacji zawieszenie postępowania będzie miało status priorytetowy względem wymienionych wyżej gwarancji. Zawieszenie postępowania z tego powodu wiąże się bowiem z koniecznością ważenia, która wartość w konkretnym przypadku będzie mieć - względem pozostałych - charakter nadrzędny (porównaj: postanowienie NSA z dnia 9.06.2014r., sygn. akt I OZ 434/14, npubl.).
Niniejsza sprawa dotyczy kontroli legalności postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie wykonania zastępczego. Zaś egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], którą zakazano użytkowania objętych tą decyzją obiektów budowlanych oraz nałożono na zarządcę nieruchomości określone obowiązki, m. in. niezwłoczne wykonanie zabezpieczeń przed występującym zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz przed dostępem osób niepowołanych poprzez wydzielenie strefy bezpieczeństwa oraz przedłożenie ekspertyzy budynku wielomieszkalnego, z uwzględnieniem instalacji i dwóch budynków gospodarczych wolno stojących.
Jednakże, jak wynika z akt sprawy, w stosunku do tej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. toczy się postępowanie nieważnościowe. W tej sytuacji Sąd uznał, że wynik kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wykonania zastępczego zależy od wyniku postępowania nieważnościowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, rozważając zasadność zawieszenia przedmiotowego postępowania, powyższych warunków nie spełnił. Dla przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy rozpatrywanej przez Sąd jest zależne od wyniku postępowania nieważnościowego toczącego się przed organami administracji, a dotyczącego jak już wyżej wskazano stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nie jest wystarczające stwierdzenie, że ewentualne wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego będzie miało istotny wpływ na wymagalność egzekwowanego obowiązku, dopuszczalność prowadzonej egzekucji, a w efekcie ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie stanowią natomiast uzasadnienia dla zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, dlatego nie będzie podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., II OSK 694/06, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05 – por. postanowienie NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 109/14).
Tymczasem z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie wynika, by rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. było niezbędne do przeprowadzenia kontroli postanowienia w przedmiocie wykonania zastępczego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.