Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D.W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2009 roku sygn. akt II SAB/Wr 16/09 odrzucającego skargę D.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 23 października 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia z dnia 24 sierpnia 2009 r. o odrzuceniu skargi D.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt II OZ 85/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 30 listopada 2009 r.
W dniu 8 marca 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej m.in. w sprawie II SAB/Wr 16/09 podając, że "tego wymaga dobro wymiaru sprawiedliwości a skarżąca ma w tym interes prawny".
Sąd I instancji podkreślił, że w skarżąca nie podała przyczyn, z powodu których nie został dochowany termin do wniesienia skargi kasacyjnej oraz co je spowodowało, nie wykazała, czy dochowała nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a ponadto wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, to jest jednocześnie z rozpatrywanym wnioskiem nie złożyła skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżąca nie mogła wcześniej złożyć skargi kasacyjnej, bowiem dopiero postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. przyznano jej adwokata. Wskazano także, że skarżąca nie rozumie języka prawniczego i w tym sensie jest "nieporadna życiowo".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 1 ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy).
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji. Skarżąca nie wskazała żadnych przyczyn, które uzasadniałyby jej wniosek poprzestając na stwierdzeniu, że "tego wymaga dobro wymiaru sprawiedliwości a skarżąca ma w tym interes prawny". Sąd I instancji nie miał zatem możliwości ocenienia czy do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącej, a nawet kiedy upłynął termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie strona nie dopełniła czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, a zatem nie złożyła skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga, że skarżącej zostało udzielone prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a skarżąca podejmowała czynności procesowe w okresie trwania procedury związanej w wyznaczeniem tego pełnomocnika przez właściwą radę adwokacką. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej zobowiązany jest on wraz z tą skargą złożyć wniosek o przywrócenie terminu.
Skarżąca sporządzając wniosek o przywrócenie terminu musiała liczyć się z faktem, że nie jest w stanie samodzielnie spełnić warunków formalnych wniosków, bowiem nie mogła skutecznie wnieść skargi kasacyjnej (a zatem dopełnić czynności), której sporządzenie objęte jest przymusem adwokacko – radcowskim. Jak zatem słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżąca nie spełniła żadnego z warunków dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, a mianowicie wraz z wnioskiem nie dopełniła czynności, do której domagała się przywrócenia terminu, a także w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, co w niniejszej sprawie nie pozwoliło na ustalenie kiedy upłynął termin do złożenia wniosku. Bez znaczenia pozostają zatem argumenty zażalenia, bowiem po pierwsze odmowne załatwienie wniosku strony skarżącej nie niweczyło możliwości złożenia takiego wniosku przez pełnomocnika po udzieleniu mu pełnomocnictwa.
Po drugie, jak już wyżej wskazano, dla przywrócenia terminu konieczne jest przyjęcie pewnego obiektywnego miernika staranności, a zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku pozostaje niezrozumienie przez stronę przepisów prawa, szczególnie, że w niniejszym przypadku stronie została przyznana pomoc prawna.
W tej sytuacji wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony, a zażalenie należało oddalić.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.