Uzasadnienie
W związku z pismem z dnia 2 grudnia 2004 r., w którym Stowarzyszenie Urodzonych w Niewoli Niemieckiej – Śląski Oddział Terenowy w Chorzowie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pismem z dnia 31 stycznia 2005 r., doręczonym w dniu 4 lutego 2005 r., wezwał Stowarzyszenie do złożenia w terminie siedmiu dni wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 14 lutego 2005 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu wniosku wskazując, że pismo Sądu zostało odebrane przez pracownika Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta Chorzowa i przekazane dopiero w dniu dyżuru Stowarzyszenia, co spowodowało "w momencie odbioru już praktycznie uchybienie terminu zawitego". W załączeniu do wniosku o przywrócenie terminu Stowarzyszenie przedstawiło pismo skierowane do Urzędu Pocztowego (datowane 11 lutego 2005 r.) z wnioskiem o nie wydawanie przesyłek poleconych pracownikom Kancelarii Urzędu Miasta oraz pismo potwierdzające, że przesyłka została przekazana adresatowi w dniu 10 lutego 2005 r.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek Stowarzyszenia o przywrócenie terminu stwierdzając, że wskazana przeszkoda nie była nieusuwalna. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 11 lutego 2005 r., a tym samym Stowarzyszenie przy zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw miało możliwość złożenia przedmiotowego wniosku w terminie.
Na powyższe postanowienie Sądu Stowarzyszenie wniosło pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. zażalenie, w którym podniosło, że nie ponosi winy w
Sygn. akt II OZ 635/05 uchybieniu terminu, ponieważ pismo zostało doręczone w sposób nieprawidłowy, pracownikowi Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta w Chorzowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., co do zasady przewidują dokonywanie doręczeń do rąk adresata (art. 67 § 1 i 2). Jednakże w przypadku braku możliwości doręczenia pisma do rąk adresata, zakładają ewentualne doręczenie do rąk osoby, która nie ma sprzecznych ze stroną interesów w sprawie i zobowiąże się pismo przekazać adresatowi (art. 72 p.p.s.a.). Jak wynika z tego przepisu założeniem ustawodawcy było doręczenie pisma w sposób jak najbardziej dogodny dla strony postępowania, który jednocześnie nie powoduje zbytecznej zwłoki. Nie zachodzą żadne przesłanki, aby nie miał on zastosowania w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Jak wynika z akt sprawy, pismo zostało doręczone pod wskazanym przez Stowarzyszenie adresem, a fakt odbioru przez osobę z Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta nie ma znaczenia w przypadku, gdy osoba ta przekazała pismo z Sądu adresatowi jeszcze przed upływem terminu, którym ograniczona była czynność, do której wzywany był adresat tym pismem. W takiej bowiem sytuacji nie zachodziła przeszkoda, która uniemożliwiłaby Stowarzyszeniu przy użyciu największych możliwych starań złożenie wniosku w terminie.
Należy podkreślić, że jedynie uchybienie terminu, które nastąpiło niezależnie od strony, może zostać uznane za niezawinione i tylko wtedy można domagać się przywrócenia terminu. Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło zaś, że obiektywnie nie miało żadnej możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie, chociażby w dniu 11 lutego 2005 r.
Ponadto ze sposobu prowadzenia działalności przez Stowarzyszenie (odbiór korespondencji raz w tygodniu) nie można wnioskować, że zachowuje ono należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, tym bardziej, że pismo regulujące sposób doręczeń do siedziby Stowarzyszenia zostało nadane dopiero w wyniku uchybienia wyznaczonego przez Sąd terminu, a jak wynika z tego pisma fakt odbioru pism przez pracowników Kancelarii Urzędu Miasta był już wcześniej Stowarzyszeniu znany.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.