Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 12/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1. odmówił Z. R. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz w pkt.
2. odrzucił wniosek Z. R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z. R., Z. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 17 stycznia 2014 r., a skarżącej w dniu 31 stycznia 2013 r., zatem termin do dokonania ww. czynności upływał odpowiednio dla skarżącego w dniu 24 stycznia 2014 r. i dla skarżącej w dniu 7 lutego 2014 r.
Sąd I instancji zaznaczył, że kolejną kwestią jest ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (uiszczenia wpisu), został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, iż o uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności skarżący dowiedzieli się ostatecznie z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, skarżący w dniu 17 marca 2014 r. i skarżąca w dniu 26 marca 2014 r., to przyjąć należy, iż składając w dniu 26 marca 2013 r. (data nadania) wniosek w tym zakresie, skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednakże wniosek skarżącego złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który upływał w dniu 24 marca 2014 r. W konsekwencji powyższego ustalenia wniosek skarżącego w ocenie Sądu I instancji podlegał odrzuceniu.
W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca przywołała określone w zawiadomieniu daty dotyczące odbioru przesyłki z urzędu pocztowego. Podała, iż sugerując się datą odbioru tej przesyłki obliczyła termin do uiszczenia wpisu. Odnosząc się do powyższego Sąd I instancji zauważył, że z doręczonego skarżącemu w dniu 17 stycznia 2014 r. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wyraźnie wynikało, iż czynności tej należy dokonać w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania w tym zakresie. Nieuprawnione jest zatem w ocenie Sądu I instancji twierdzenie, iż wobec nieznajomości przepisów, nie posiadała wiedzy w jaki sposób termin ten winien być liczony.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu I instancji, niedochowanie przez skarżącą terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Sąd I instancji uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zażalenie na pkt. 1 sentencji postanowienia złożyła Z. R., wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i przywrócenie jej terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazała, że Sąd mylnie odczytał treść wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca nie podnosiła swojej nieznajomości prawa w części dotyczącej terminu na uiszczenie wpisu sądowego, lecz terminów jakie powinny być zachowane dla skutecznego doręczenia przesyłki sądowej w trybie doręczenia zastępczego. Skarżąca była przekonana, że przesyłka będzie uznana za skutecznie doręczoną dopiero po upływie 7 dni od doręczenia jej powtórnego zawiadomienia. Stąd wyliczenie przez skarżącą terminu, że skoro powtórne awizo skarżąca otrzymała w dniu 27 stycznia 2014 r., to pismo winno być uznane za doręczone w dniu 3 lutego 2014 r., a zatem termin na uiszczenie wpisu sądowego mógł upłynąć dopiero z dniem 10 lutego 2014r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13, LEX nr 1404114). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej.
Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi spowodowane było informacją zamieszczoną w zawiadomieniu o powtórnym awizo, z której wynikało, że adresatka może odebrać przesyłkę do dnia 3 lutego 2014 r. Wskutek oczywistej omyłki wskazano 3.01.2014r. W tych warunkach skoro procesowy skutek prawny doręczenia powstaje zgodnie z art. 73 §3 P.p.s.a. z upływem ostatniego dnia okresu na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, nie można zarzucić skarżącej niedochowania obiektywnego miernika staranności w sytuacji gdy uiszczenie przez nią wpisu następuje w ciągu 7 dni od ostatniego dnia do odbioru przesyłki, wskazanego na druku zawiadomienia.
Stanowiska powyższego nie wyklucza zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt, iż końcowa data odbioru przesyłki wskazana została po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 §3 P.p.s.a.
W tej sytuacji niezasadnie Sąd I instancji stwierdził, że nie zaistniała przyczyna uprawdopodabniająca brak winy w uchybieniu terminu.
Nie prawidłowe jest także stanowisko Sądu I instancji, w którym Sąd stwierdza, że skarżąca dysponowała informacją o konieczności uiszczenia wpisu z zarządzenia Sądu odebranego przez skarżącego. W niniejszej sprawie oboje skarżący(każdy z osobna) zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego solidarnie. Dlatego też każdy z skarżących został zawiadomiony oddzielnie i dla każdego z nich termin na uiszczenie wpisu zaczynał swój bieg od momentu skutecznego doręczenia przesyłki każdemu indywidualnie. Skoro tak, to wskazać należy, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Z tego względu uznać należy, że okoliczności powoływane w zażaleniu stanowiły o przeszkodzie, której nie dało się przezwyciężyć, a w konsekwencji o tym, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącej. Istotnym jest także fakt, że skarżąca będąc w błędnym przekonaniu, że działa w terminie, dokonała czynności do której była zobowiązana w dniu 8 lutego 2014 r. (k-21 akt sądowych).
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 65 §2 P.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, ale tylko wówczas jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Oznacza to w istocie, że w przypadku zastępczego doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o którym stanowi art. 73 P.p.s.a. wymogi związane powtórnym zawiadomieniem reguluje §3 tegoż artykułu.
W konsekwencji obowiązek powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma musi być realizowany w okresie zawierającym się pomiędzy upływem siódmego dnia, a momentem upływu czternastego dnia licząc od pierwszego zawiadomienia. Żadnych innych wymogów w zakresie terminu do dokonania powtórnego zawiadomienia przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.