Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę skarżącego jako wniesioną po terminie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 września 2018 r. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał więc skarżącemu z dniem 17 października 2018 r. Przedmiotowa skarga została nadana przez skarżącego za pomocą poczty elektronicznej w dniu 17 października 2018 r. o godzinie 19:43:51. W następnym dniu roboczym skarga została wydrukowana w kancelarii organu administracji publicznej i została opatrzona pieczęcią poświadczającą datę wpływu skargi (18 października 2018 r.).
W ocenie Sądu, najwcześniejszą datą w której skarga może być uznana za wniesioną do organu administracji publicznej jest data, w której organ mógł zapoznać się z jego treścią, a więc data wpływu z możliwością (teoretyczną) jego wydrukowania. Wówczas skarga nadana drogą elektroniczną może uzyskać wymiar materialny, a więc przyjmuje cechy pisma tradycyjnego. Wykonany wydruk należy oznakować pieczęcią (tzw. prezentatą) oraz podpisem pracownika przyjmującego pismo, ze wskazaniem daty wpływu.
Sąd wyjaśnił, że wprawdzie w art. 54 § 1a p.p.s.a. przewidziano możliwość wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, jednak przepis ten wchodzi w życie dopiero z dniem 31 maja 2019 r.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarga została nadana za pomocą poczty elektronicznej w dniu 17 października 2018 r. już po godzinach urzędowania organu, przyjąć należało, że skarga została nadana w dniu 18 października 2018 r. Oznacza to, że skarga została złożona z uchybieniem terminu. Sąd powołał się na treść art. 53 i art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, podnoszą, że pismo wniesione za pośrednictwem nośnika cyfrowego jest pismem wniesionym skutecznie w dniu doręczenia maila do organu administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji, że na gruncie obowiązujących w dniu wnoszenia przedmiotowej skargi przepisów prawa skargę nadaną drogą elektroniczną (e-mail’em) należy uznać za wniesioną w dacie określonej przez upoważnionego pracownika organu, w adnotacji o wpływie tego pisma do organu.
Należy uwzględnić, że w dacie wnoszenia przedmiotowej skargi nie obowiązywały przepisy prawa, które regulowałyby kwestię wnoszenia do sądu administracyjnego pism (w tym skarg) za pomocą środków komunikacji elektronicznej (e-mailem). Dlatego w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy aktualność zachowuje zasada prawna wynikająca z przywołanej przez Sąd I instancji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 10/13. W uchwale tej potwierdzono faktyczną możliwość złożenia skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Jednak w odniesieniu do kluczowej kwestii, która w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga wyjaśnienia, tj. ustalenia daty wniesienia skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Sąd I instancji powołał się na jeden z poglądów prawnych (por. postanowienia NSA z 6 maja 2015 r., I OSK 1035/15; z 2 października 2015 r., II OZ 920/15 oraz z 20 stycznia 2017 r., I OZ 10/17), który w późniejszym orzecznictwie został zakwestionowany (por. postanowienia NSA z 14 marca 2017 r., II OZ 143/17; z 7 maja 2019 r., II FZ 189/19).
W tych ostatnio przywołanych orzeczeniach wypowiedziano pogląd, zgodnie z którym na gruncie procedury sądowoadministracyjnej konsekwencją dopuszczalności wniesienia do sądu pisma procesowego drogą elektroniczną jest przyjęcie, że pismo to wywołuje wszystkie skutki, które ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego. Skutki te następują z chwilą wpływu danych do komputera obsługującego pocztę elektroniczną. Kolejne czynności, które są podejmowane w stosunku do pisma, które wpłynęło drogą elektroniczną, mają charakter następczy i nie stanowią punktu odniesienia dla oceny daty wniesienia pisma procesowego.
Ponadto na uwagę zasługuje, że w aktualnym stanie prawnym ustawodawca również powiązał terminowość wniesienia skargi właśnie z jej wpływem do elektronicznej skrzynki podawczej organu, a nie z innymi czynnościami pracownika organu.
Jak wynika z akt sprawy, skarżącemu do dnia 17 października 2018 r. przysługiwał termin do wniesienia skargi. W dniu 17 października 2018 r. o godzinie 19:43:51 skarżący wysłał przedmiotową skargę e-mailem do organu. Mając powyższe na względzie należało uznać, że przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie; zaś dla tej oceny nie ma znaczenia wskazywana przez Sąd I instancji okoliczność związana z późniejszymi czynnościami pracownika organu – opatrzenia skargi doręczonej na skrzynkę mailową prezentatą z najwcześniejszą datą 18 października 2018 r. jaką mógł poczynić pracownik organu. Tym samym Sąd I instancji błędnie ocenił, że przedmiotowa skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.