Uzasadnienie
W dniu 15 października 2003 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik J. J., radca prawny N. K. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 10 września 2003 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia własnego z dnia 19 sierpnia 2003 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie poświadczenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez J. J.. We wniesionej w dniu 26 listopada 2003 r. (data stempla pocztowego) odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r., nr [...], Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
W związku z podjęciem przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie postępowania w sprawie, pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania skargowego i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w kwocie 10 zł. i kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.
Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 2 V SA 4128/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie i zasądził na rzecz J.J. zwrot połowy wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł., na podstawie art. 161 § 1 pkt 1oraz art. 201 i 232 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie, którego odpis doręczono w dniu 17 listopada 2004 r., Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie wniósł zażalenie w przedmiocie kosztów sądowych, domagając się zmiany postanowienia w części dotyczącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł. W zażaleniu tym podniesiono, iż zawieszone postępowanie zostało podjęte z urzędu, więc nie może mieć zastosowania powołany w uzasadnieniu postanowienia Sądu z dnia 30 września 2004 r., art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Według żalącego się, skarga nie została uwzględniona na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż w takiej sytuacji organ powinien uchylić postanowienie o zawieszeniu postępowania stwierdzając, że było wadliwe. Natomiast w tym wypadku, organ podjął postępowanie z urzędu po ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie i tym samym brak jest przesłanek określonych w art. 201 § 1 p.p.s.a.
Pismem z dnia 7 stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżącego J. J. wniósł odpowiedź na zażalenie. W piśmie tym pełnomocnik podniósł, iż strona nie cofnęła skargi, tylko złożyła wniosek o umorzenie postępowania a zwrot kosztów postępowania następuje w razie uwzględnienia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik podniósł także, że w podobnej sprawie (2 V SA 4130/03) Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie zgodził się z zasądzonymi kosztami zastępstwa procesowego. W załączeniu pełnomocnik przedstawił kopię dowodu wpłaty na jego konto kwoty 490 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wyżej wymienionej sprawie. Radca prawny N. K. stwierdził także, że niejednolite stanowisko Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie powoduje naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego wynika, że zwrot ten nastąpi wyłącznie w przypadku uznania zasadności skargi przez organ i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego aktu w ramach swojej właściwości. W niniejszej sprawie skarga nie została przez organ uwzględniona. Podjęcie zawieszonego postępowania wynikało z ustania przyczyn jego zawieszenia i nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 § 2 Kpa. Zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie zostało uchylone ani zmienione w wyniku wniesionej skargi, zatem brak jest podstaw do uznania, że organ skargę uwzględnił i z tej przyczyny umorzono postępowanie. Umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przepis art. 201 § 1 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. W związku z powyższym, jeżeli do sądu administracyjnego została wniesiona skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, to wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., przed rozpoznaniem skargi przez sąd, nie oznacza uwzględnienia skargi w całości w rozumieniu przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a.
Zwrot kosztów przysługuje natomiast w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji, czy to przez sam organ czy też w postępowaniu sądowym. W tym przypadku organ nie stwierdził wadliwości decyzji ale podjął postępowanie z urzędu, co wyklucza uznanie, że skargę uwzględnił. Zasadność skargi nie podlegała także badaniu przez Sąd wobec wniesienia wniosku o umorzenie postępowania. Zważywszy, że nie umorzono postępowania z powodu
Sygn. akt II OZ 64/05 określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a., przyznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu 30 września 2004 r. zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest bezpodstawny.
Nie można się zgodzić z poglądem wyrażanym przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 7 stycznia 2005 r., że inne konsekwencje prawne wynikają dla skarżącego, gdyby cofnął skargę a inne, gdy złożył wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis art. 60 p.p.s.a. daje skarżącemu prawo cofnięcia skargi, a nie prawo żądania umorzenia postępowania. Przepisy art. 161 § 1 p.p.s.a. określające przesłanki umorzenia postępowania są adresowane do sądu administracyjnego, a nie do skarżącego. O tym, czy zostanie umorzone postępowania i na jakiej podstawie decyduje sąd, a nie skarżący. Wniosek skarżącego o umorzenie postępowania jest wyrazem jego woli, że nie chce, aby było dalej kontynuowane postępowanie wszczęte wniesioną przez niego skargą. Czyli w praktyce, wniosek taki odnosi taki sam skutek jak cofnięcie skargi, gdyż w jednym i w drugim przypadku, skarżący nie chce, aby jego skarga była merytorycznie rozpoznana przez sąd. Umorzenie postępowania może nastąpić na skutek cofnięcia skargi przez skarżącego, jak i z urzędu w oparciu o przepisy art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 189 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.