Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 112 w zw. art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wymierzył Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 100 złotych, uznając, że zaistniała dostateczna podstawa do jej wymierzenia.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pomimo dwukrotnego wezwania, odpowiedź na skargę nie została uwierzytelniona w sposób, o jakim mowa w § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych zasad przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003 ze zm.). W rezultacie czynności wynikające z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie zostały w pełni wykonane.
Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze fakt, że organ był dwukrotnie wzywany do nadesłania podpisanej (uwierzytelnionej) odpowiedzi na skargę i żadne z tych wezwań nie zostało w sposób prawidłowy wykonane.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył Wojewoda Dolnośląski, wnosząc o jego uchylenie w całości.
W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 112 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 powołanego powyżej rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 maja 2019 r. Organ podniósł, że zarówno przy pierwszym, jak i przy drugim piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwania Sądu, załącznikiem był skan odpowiedzi na skargę sporządzonej w formie papierowej, uwierzytelniony kwalifikowanym podpisem elektronicznym o czym świadczą urzędowe potwierdzenia odbioru.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 112 zdanie pierwsze p.p.s.a., w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sformułowanie zawarte w art. 112 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, podobnie jak ma to miejsce w przypadku grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 p.p.s.a. Przy czym jedyną materialnoprawną przesłanką ukarania organu grzywna wynikająca z art. 112 p.p.s.a. jest niezastosowanie się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego wydanych w toku prowadzonego postępowania. Ocena, czy zachodzi konieczność wymierzenia grzywny pozostawiona jest przy tym uznaniu sądu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalone w niniejszej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 112 p.p.s.a. i z tej przyczyny należało uznać, że WSA we Wrocławiu zasadnie ocenił postępowanie Wojewody Dolnośląskiego jako wypełniające przesłankę określoną w tym przepisie, warunkującą możliwość wymierzenia mu grzywny. Sąd dwukrotnie wzywał organ do nadesłania uwierzytelnionej elektronicznie odpowiedzi na skargę zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Wezwania te nie zostały przez organ prawidłowo wypełnione.
W odpowiedzi na pierwsze wezwanie nadesłanej 5 lipca 2024 r. Wojewoda wymaganym podpisem kwalifikowanym opatrzył jedynie pismo ogólne (przewodnie), o czym jednoznacznie świadczy identyfikator tego pisma ([...]) zbieżny z numerem identyfikatora weryfikacji podpisu (k. 16 i 17 akt). Dołączony do pisma ogólnego w formie załącznika w formacie pdf. skan odpowiedzi na skargę nie został podpisany (uwierzytelniony) w sposób wskazany w wezwaniu Sądu, tj. kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym. Analogiczna sytuacja miała miejsce w odpowiedzi na ponowne wezwanie WSA we Wrocławiu, nadesłanej 17 lipca 2024 r. Także i tym razem organ podpisał jedynie pismo ogólne, na co wskazuje zbieżność identyfikatora tego pisma ([...]) z identyfikatorem weryfikacji podpisu (k. 34 i 35 akt), pozostawiając bez wymaganego podpisu elektronicznego załączony do pisma ogólnego skan odpowiedzi na skargę w formacie pdf.
Nie ulega wątpliwości, że plik pdf. odpowiedzi na skargę nie spełnia wymogów uwierzytelnionej elektronicznie odpowiedzi na skargę zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Dołączone do zażalenia urzędowe poświadczenia przedłożenia nie mogły mieć zaś wpływu na treść powyższych ustaleń, ponieważ nie potwierdzają opatrzenia odpowiedzi na skargę wymaganym podpisem.
Organ powinien mieć na względzie, że złożenie podpisu elektronicznego wyłącznie pod pismem przewodnim nie stanowi dowodu na podpisanie składanych przy tym piśmie załączników, jak np. w okolicznościach niniejszej sprawy odpowiedzi na skargę. Każdy z załączników, w sytuacji gdy stanowi pismo procesowe, powinien zostać osobno podpisany i dopiero wtedy można uznać, że został uwierzytelniony elektronicznie w trybie § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Jest to stanowisko zbieżne z uchwałą NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (ONSAiWSA 2022, nr 1, poz. 2), w której uznano, iż w sytuacji, w której pismo procesowe stanowi załącznik do pisma przewodniego wysyłanego za pośrednictwem e-PUAP, konieczne jest odrębne podpisanie ww. załącznika podpisem elektronicznym.
Wobec powyższego uznać należy, że fakt niewywiązania się organu z nałożonego przez WSA we Wrocławiu obowiązku nie pozostawiał wątpliwości i dawał prawo temu Sądowi do zastosowania trybu przewidzianego w art. 112 p.p.s.a. Należy także stwierdzić, że wysokość orzeczonej przez Sąd grzywny jest adekwatna do stopnia zawinienia organu w niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 112 p.p.s.a. i wystarczająca do spełnienia swoich celów, o których mowa wyżej. Tym samym nie można doszukać wskazywanego w zażaleniu naruszenia art. 112 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.