Postanowienie NSA z 27 czerwca 2006 r., II OZ 642/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. C.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II Sa/Po 1169/05 w zakresie przyznania prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100zł.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz

Sprawa

w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 czerwca 2005r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem dnia 2 lutego 2006r. sygn. akt VII Sa/Po 1169/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a źródłem ich utrzymania są świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1.207,39 zł. Nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności. W skład jej majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 63,89 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0.50,25 ha. Koszty sądowe w chwili obecnej obejmują wpis od skargi w wysokości 500 zł, który ustalono w oparciu o §2 ust.3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu mając na względzie wysokość wpisu od skargi (500zł), sytuację majątkową skarżącej i jej męża oraz wydatki związane z ich złym stanem zdrowia uznał, że uiszczenie wpisu w całości mogłoby prowadzić do spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Jednakże w ocenie Sądu z uwagi na uzyskiwanie stałych dochodów jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w postaci wpisu od skargi do kwoty 100 zł.

Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. C. wniosła zażalenie, podnosząc iż w oświadczeniu majątkowym wykazała, że jej niskie dochody oraz wydatki związane z podstawowymi potrzebami bytowymi nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest oparte na uzasadnionych podstawach.

Uregulowania rozdziału II ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające zasady udzielania prawa pomocy, stanowią gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie wskazała ona, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca posiada stały dochód w kwocie wskazanej w oświadczeniu zatem uiszczenie wpisu w podanej przez Sąd I instancji wysokości mieści się w zasięgu jej możliwości finansowych. Faktu tego nie zmieniają podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z wydatkami na leczenie ani kosztami niezbędnymi dla utrzymania rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał prawidłowej w tym zakresie oceny a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają jej słuszności. Pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, której udziela się w sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Do takich nie należy sytuacja majątkowa wnoszącego zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji iż przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym w niniejszej sprawie zwolnienie od wpisu powyżej 100 zł nie narusza prawa

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.