Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 116/16, po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Poznaniu, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 8 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 116/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia z powodu wniesienia jej po terminie. Odpis postanowienia doręczono w dniu 11 marca 2016 r.
W dniu 18 marca 2016 r. Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Stowarzyszenie wyjaśniło, że w dniu 14 grudnia 2015 r., syn pełnomocnika Stowarzyszenia, A. S. odebrał w trybie art. 43 k.p.a., przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie. Osoba ta przekazała przesyłkę adresatowi, dopiero w dniu następnym tj. 15 grudnia 2015 r., przy czym nie poinformowała pełnomocnika Stowarzyszenia o rzeczywistej dacie odbioru przesyłki. Władze Stowarzyszenia przekonane więc były, że przesyłka ta została doręczona w dniu 15 grudnia 2015 r., tym bardziej, że pełnomocnik Stowarzyszenia widziała się z synem w dniu 14 grudnia 2015 r., a ten nie wspominał o jakiejkolwiek korespondencji, która wpłynęła w tym dniu.
Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd podkreślił, że sam fakt prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. nie wyklucza możliwości wykazania, że do uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej doszło bez winy strony. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji w której osoba podejmująca się przekazania przesyłki przez swoje zawinione działanie lub brak działania uniemożliwi adresatowi zapoznanie się z treścią pisma.
W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Okoliczności przedstawione przez Stowarzyszenie we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu, a sam fakt, iż syn pełnomocnika Stowarzyszenia nie poinformował adresata o rzeczywistym terminie w jakim odebrał on przesyłkę nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy strony w uchybieniu terminowi. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 43 k.p.a., odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona ponosi więc konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania.
Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Stowarzyszenie w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciło naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie ze swojej winy uchybiło terminowi do złożenia skargi
Zdaniem strony skarżącej fakt, że syn pełnomocnika nie przekazał jej w dniu 14 grudnia 2015 r. przesyłki z zaskarżonym postanowieniem i nie poinformował jej następnie od dacie odbioru przesyłki wskazuje, że Stowarzyszenie bez swojej winy nie złożyło w terminie skargi.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Jak trafnie wskazał Sąd Wojewódzki strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Tymczasem okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu.
Podstawą przywrócenia terminu nie może być wyłącznie powoływanie się przez stronę na zastępczy charakter doręczenia i fakt, że odbierający pismo dorosły domownik nie przekazał go niezwłocznie i nie poinformował adresata o faktycznej dacie odbioru przesyłki. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony i takich, których nie można przezwyciężyć. Trudno natomiast przyjąć, że niestaranne zorganizowanie przez pełnomocnika odbioru korespondencji urzędowej mogłoby usprawiedliwić stronę, która z tego powodu uchybiła terminowi procesowemu.
Skoro zatem przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została przesłana na adres podany przez stronę skarżącą i doręczona wobec nieobecności pełnomocnika strony dorosłemu domownikowi to opóźnienie przekazania przez domownika przesyłki zawierającej postanowienie i tym samym zwłoka we wniesieniu skargi, nie nastąpiło bez winy skarżącego.
W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodniła, że zadbała w sposób należyty o własne interesy. Powyższe wykluczało możliwość przywrócenia terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem prawidłowe i odpowiada prawu.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.