Postanowienie NSA z 24 sierpnia 2005 r., II OZ 649/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1792/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego "[...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 października 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA
Protokolant

Teza

Artykuł 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach /t.j. Dz.U. 2001 nr 79 poz. 855/ stanowi wyraźnie, że źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego są składki członkowskie. Brak stosownego zapisu w regulaminie nie może stanowić więc podstawy do przyznania prawa pomocy na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie wszczętej przez Stowarzyszenie skargą z dnia 26 listopada 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie mogą mieć znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku. Jak wynika bowiem z wniosku działalność Stowarzyszenia nie jest finansowana ze składek lecz ze skromnych dochodów poszczególnych członków stowarzyszenia prowadzących daną sprawę. Sąd I instancji wskazał, że Stowarzyszenie, będąc stowarzyszeniem zwykłym powinno uzyskiwać środki na swoją działalność ze składek członkowskich a skoro świadomie zrezygnowało z pobierania składek na rzecz finansowania działalności przez poszczególnych członków, to muszą oni liczyć się z ponoszeniem kosztów działalności Stowarzyszenia, w tym i kosztów sądowych we wszczynanych przez Stowarzyszenie sprawach.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Stowarzyszenie "[...]" wniosło zażalenie, w którym podniosło, iż wysokość wpisu sądowego w sprawie (200 zł.) przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia. W zażaleniu wskazano także, że warunkiem rejestracji Stowarzyszenia było wykreślenie zapisu o pobieraniu składek członkowskich, który znajdował się w pierwszym regulaminie Stowarzyszenia. W zażaleniu podkreślono również, że w chwili zakładania Stowarzyszenia opłaty sądowe były dziesięciokrotnie niższe i członkowie Stowarzyszenia nie przewidzieli konieczność wnoszenia dużo wyższych opłat, które obecnie znajdują się poza możliwościami finansowymi członków Stowarzyszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). powołanej dalej jako p.p.s.a.; każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia tych kosztów, stosownie do generalnej zasady ponoszenia kosztów

Sygn. akt II OZ 649/05 postępowania. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów nie jest usprawiedliwiony w sytuacji, w której strona dobrowolnie pozbawiła się środków, z których mogłaby pokryć koszty postępowania. Nie może mieć bowiem znaczenia dla rozpoznawanej sprawy przekonanie, że Stowarzyszenie nie zostałoby zarejestrowane w rejestrze stowarzyszeń, gdyby nie wykreśliło zapisu dotyczącego składek członkowskich ze swojego regulaminu. Artykuł 42 ust 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855) stanowi wyraźnie, że źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego są składki członkowskie. Brak stosownego zapisu w regulaminie nie może stanowić więc podstawy do przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie świadomie pozbawiło się bowiem środków finansowania wskazanych w ustawie na rzecz ponoszenia kosztów działalności przez poszczególnych członków Stowarzyszenia, którzy wszczynając sprawy powinni przewidzieć konieczność poniesienia związanych z postępowaniami sądowymi kosztów.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do prawidłowego prowadzenia spraw.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.