Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myszkowie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], nakładającą na Z. i T. K. obowiązek rozbiórki stawu, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości M., gmina K. oraz udzielił pozwolenia na użytkowanie powyższego obiektu wraz z urządzeniami wodnymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wniósł natomiast o oddalenie skargi.
Na mocy zarządzenia z dnia 18 lutego 2015r. wezwano skarżącego do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że T. K. piętrząc wodę na stawie podnosi poziom wód gruntowych, a trwanie istniejącego stanu rzeczy powoduje podtapianie okolicznych gruntów co obniża ich klasy bonitacyjne. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że przedmiotowy staw nie zawiera żadnych zabezpieczeń, a wydostająca się woda powoduje podtapianie jego posesji z uwagi na brak urządzeń zbierających wodę.
Odpis skargi wraz z zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji doręczono uczestnikom postępowania wraz z pouczeniem o możliwości ustosunkowania się do wspomnianego wniosku w terminie 5 dni. Z możliwości tej skorzystali uczestnicy postępowania Z. oraz T. K., którzy wnieśli o oddalenie wniosku z uwagi na fakt, iż decyzja nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji. W dalszej części uzasadnienia wskazali, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, ponieważ na jej mocy nikt nie może wykonywać żadnych czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego. Uczestnicy wskazali również, że zarzuty skarżącego odnośnie podnoszenia wód oraz podtapiania jego posesji są gołosłowne i nie mają poparcia w faktach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany jest pogląd, zgodnie z którym decyzja kasacyjna, jako akt mający charakter czysto procesowy, co do zasady nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc oddalił wniosek co do części decyzji, w której organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (stawu) sąd stwierdził, że może ona rodzić dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew twierdzeniom uczestników postępowania umożliwia ona bowiem wykonywanie czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego, gdyż korzystanie z przedmiotowego obiektu mogłoby spowodować ujemne skutki w postaci znacznych strat materialnych związanych z podtopieniem jego posesji.
Od tego postanowienia Z. i T. K. wnieśli zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia w zakresie punktu 1. Wskazali, że obiekt istnieje od 18 lat i skarżący nigdy w toczących się postępowaniach nie wykazywał żadnego negatywnego wpływu stawu na swoją nieruchomość. Sprawcą szkody może być tylko meandrująca rzeka. Wstrzymanie uzależnione jest od wykazania niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, nie zaś jakiejkolwiek. Decyzja nie będzie wykonywania w drodze egzekucji, gdyż nie przyznaje uprawnień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myszkowie, nakładającą obowiązek rozbiórki stawu oraz udzielił pozwolenia na użytkowanie powyższego obiektu wraz z urządzeniami wodnymi.
Należy co do zasady zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że decyzja kasacyjna, jako akt mający charakter czysto procesowy zasadniczo nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie nakłada ona ze swej istoty obowiązków i nie przyznaje uprawnień, choć ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania takiej decyzji zawsze zależy od okoliczności danej sprawy. Dlatego też stanowisko sądu w tym zakresie jest prawidłowe.
Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem sądu, że wykonanie decyzji może powodować po stronie skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż umożliwia ona wykonywanie czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego, ponieważ korzystanie z przedmiotowego obiektu mogłoby spowodować ujemne skutki w postaci znacznych strat materialnych związanych z podtopieniem jego posesji.
Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom sądu, wykonanie decyzji nie umożliwia wykonywania czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego. To nie użytkowanie stawu jest dla skarżącego przyczyną możliwych podtopień, lecz samo jego istnienie. Wstrzymanie wykonania decyzji nie spowodowałoby skutku oczekiwanego przez skarżącego w postaci braku ewentualnych podtopień, gdyż staw nadal będzie istniał. Wstrzymanie wykonania decyzji nie spowoduje automatycznie wydania nakazu rozbiórki czy zabezpieczenia gruntów sąsiednich przed ewentualnym zalewaniem wodami pochodzącymi z tego stawu. W związku z tym to nie wykonanie decyzji (a tym samym legalne użytkowanie stawu) może powodować po stronie skarżącego ewentualne negatywne konsekwencje, lecz sam fakt jego istnienia.
Ponadto, przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym wnioskujący powinien wykazać zaistnienie tych przesłanek.. Skarżący nie wskazuje natomiast w zasadzie w ogóle na czym miałby polegać trudny do odwrócenia skutek. Dlatego tez ta przesłanka nie może zostać uznana za uprawdopodobnioną przez niego, co nieprawidłowo automatycznie przyjął sąd. Odnosząc się zaś do możliwości wyrządzenia znacznej szkody wskazać trzeba, że sam skarżący nie wskazuje, że szkoda, o jakiej mówi, ma znaczne rozmiary. Trzeba pamiętać, że przesłanką udzielenie ochrony tymczasowej nie jest możliwość powstania jakiejkolwiek szkody, lecz szkody o znacznym rozmiarze. Tego natomiast skarżący samodzielnie nie wskazuje. Czyni natomiast to za niego sąd, nie mając jednak oparcia w uzasadnieniu wniosku ani materialne sprawy. Sąd nie dysponował bowiem danymi pozwalającymi ocenić nie tylko, czy podtopienia faktycznie występują, ale także czy znacząco wpływają one na zmianę klasy bonitacyjnej gruntu należącego do skarżącego, zwłaszcza w sytuacji, gdyby czerpał on pożytki z uprawy ewentualnie zalewanej nieruchomości albo tez jakie nakłady finansowe musi ponosić skarżący w związku z możliwym zalewaniem jego działki. Sąd nie mając zatem podstaw do tego, aby ocenić rozmiar szkody, a więc wystąpienie przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, samodzielnie stwierdził, że ma ona znaczne rozmiary i wstrzymał wykonanie decyzji w ww. zakresie. Dlatego też rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i podlegało uchyleniu.
NSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, gdyż skarżący, jak wskazano wyżej, nie wykazał zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.