Uzasadnienie
E. S. złożył skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2004r, sygn. akt II S.A./ Gd 365/04. W dniu 28 lipca 2004r skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś na urzędowym formularzu wniósł go w dniu 12 października 2004r.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2004r sygn. akt II S.A. /Gd 365/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w osobie referendarza przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata, odmówił zaś w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Doręczono je E. S. w dniu 26 listopada 2004r. Skarżący złożył w dniu 2 grudnia 2004r sprzeciw od tego postanowienia. Został wówczas wezwany pismem z dnia 17 grudnia 2004 r. doręczonym 23 grudnia 2004r, do dostarczenia 32 odpisów sprzeciwu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia środka prawnego. W piśmie zakwestionował wskazany obowiązek złożenia odpisów.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 17 grudnia 2004 r. i nie uzupełnił braków formalnych we wskazanym terminie. Stąd na podstawie art. 259 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucono sprzeciw. Postanowienie to doręczono w dniu 12 stycznia 2005 r.
E. S. złożył na to postanowienie w dniu 18 stycznia 2005r zażalenie. Powołał się w nim na ustawę o ochronie danych osobowych, podkreślił, iż w ten sposób żąda się od niego upublicznienia dochodów i stanu konta bankowego. Został wówczas wezwany zarządzeniem doręczonym 7 lutego 2002r do nadesłania 32 odpisów zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponownie zakwestionował obowiązek dostarczenia odpisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 maja 2005r wydanym na podstawie art.47 § l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 10 stycznia 2005r. Doręczono je skarżącemu w dniu 20 maja 2005r. Wówczas E. S. zaskarżył w drodze zażalenia w dniu 25 maja 2005r. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2005r.. Zarzucił mu łamanie ustawy o ochronie danych osobowych przez upublicznianie dochodów wnioskodawcy i wniósł o jego uchylenie. Podkreślił, że działanie sądu bezzasadnie przedłuża postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wezwał wówczas skarżącego zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2005r do przesłania 31 odpisów zażalenia, a następnie przedłożył akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył że:
Po pierwsze należy stwierdzić, że uzasadnione jest zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2005r. W świetle art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie budzi co prawda wątpliwości, iż w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych sąd odrzuca dany środek prawny. W świetle przedstawionych akt nie budzi też wątpliwości fakt skierowania do skarżącego wezwania do uzupełnienia braków pod rygorem odrzucenia środka i zignorowanie przez niego tego wezwania, Wymaga także podkreślenia, że wspomniany środek prawny został przez skarżącego wniesiony w terminie.
Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodziła jednak konieczność uzupełnienia braków formalnych. Zgodnie z art. 47 § 1 powoływanej ustawy pisma procesowe należy doręczać wraz z jego odpisami dla pozostałych stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił jednak, iż postępowanie w sprawach pomocy jest rodzajem postępowania incydentalnego, różniącego się od postępowania prowadzonego w sprawie. Jest ono co prawda z nim powiązane, gdyż ma umożliwiać stronie prawo do sądu. Inny jest jednak jego cel i zakres. Stroną postępowania w sprawie udzielenia prawa pomocy jest osoba wnioskująca o jego udzielenie, a nie strony postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Podkreślić zresztą należy, że wniosek o udzielenie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu w jednym egzemplarzu, bez odpisów dla pozostałych stron, mimo iż wniosek na formularzu stanowi pismo procesowe strony. Dlatego, zdaniem Sądu nie zachodzi konieczność składania innych pism procesowych w toku postępowania dotyczącego prawa pomocy, w szczególności środków prawnych, z odpisami dla osób nie będących stronami tego szczególnego postępowania. Żądanie od wnioskodawcy doręczenia takich odpisów naruszało art. 47 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd uznając dopuszczalność zażalenia mimo niezastosowania się do wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o nadesłanie odpisów tego pisma Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie z dnia 17 maja 2005 r. narusza art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 74 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też uchylił to postanowienie i uznał za dopuszczalne poprzedzające je zażalenie. Jak wskazuje bowiem J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W-wa 2004 r. s. 275 co do zasady sąd powinien merytorycznie rozstrzygnąć zażalenie.
Otwierało to drogę do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia 10 stycznia 2005 r. odrzucające sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym dopuszczalność zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu sprzeciwu na podstawie art. 227 § 1 ustawy, zgodnie z którym zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Składając sprzeciw strona nie złożyła jednocześnie w tym piśmie powoływanego wyżej środka co do istoty sprawy. Postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu niewątpliwie dotyczy zaś kosztów sądowych, ponieważ prawo pomocy uregulowane jest w rozdz. 2 odnoszącym się do tych kosztów. Podstawą odrzucenia sprzeciwu był art. 259 § 2 ustawy zgodnie z którym sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym sprzeciw, którego braki formalne nie zostały usunięte w terminie. Naczelny Sąd administracyjny kwestionując konieczność dostarczenia odpisów pism składanych w zakresie prawa pomocy dla stron postępowania prowadzonego w trybie zwykłym i uznając naruszenie art. 47 § 1 prawa o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi uchylił również to postanowienie. Uchylenie przedmiotowych postanowień otwiera drogę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku o udzielenie prawa pomocy.
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 oraz z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./.