Postanowienie NSA z 21 czerwca 2017 r., II OZ 656/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1249/16 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A.P. i P.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. 2

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1249/16 odmówił A.P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.P. i P.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2016 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 2 odpisów skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1). Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia przez skarżących braków formalnych skargi w zakreślonym terminie.

W piśmie procesowym z dnia 20 października 2016 r. skarżąca A.P. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazała, że nie zrozumiała wezwania Sądu, a informację o uchybieniu terminu powzięła z doręczonego jej w dniu 18 lipca 2016 r. postanowienia o odrzuceniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: p.p.s.a.), i stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. Powołana przez skarżącą argumentacja nie uzasadnia braku winy po jej stronie, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód. W analizowanym przypadku brak zrozumienia wezwania sądu do przedłożenia 2 odpisów skargi, nie można traktować jako okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 86 § 3 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie, że skarżąca z własnej winy nie dochowała terminu czynności, do której zobowiązał ją Sąd, w sytuacji, gdy działanie skarżącej w żadnym razie nie nosiło znamion zawinienia.

Mając to na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżąca od wielu lat cierpi na zaburzenia psychiczne (stwierdzone od 7 lat), jest pod stałą opieką lekarzy i systematycznie przyjmuje leki. Wezwanie do uzupełnienia braków odebrała zaledwie półtora miesiąca przed największym nasileniem choroby. W okresie przypadającym na doręczenie jej pisma z Sądu nie była w pełni sił umysłowych. W sprawie występowała bez profesjonalnego pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Brak zrozumienia wezwania sądu do przedłożenia 2 odpisów skargi nie może być traktowany jako okoliczność wskazująca na brak winy w uchybieniu terminu. Również ogólnie zły stan zdrowia (zaburzenia psychiczne) nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Musi to być bowiem na tyle niedająca się przewidzieć sytuacja, że zainteresowany nie jest w stanie dokonać czynności, mimo dołożenia należytej staranności. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Nawet najpoważniejsza bowiem choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być traktowana jako okoliczność wskazująca na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 245/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałoby na wystąpienie u niej takich problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie. Przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia 4 listopada 2016 r. wskazuje jedynie, że skarżąca pozostaje pod opieką poradni lekarskiej z powodu zaburzeń emocjonalnych. Zaświadczenie lekarskie z dnia 8 marca 2017 r. wskazuje, że skarżąca cierpi na zaburzenia adaptacyjne i wskazane jest systematyczne przyjmowanie leków. Z kolei z zaświadczenia z dnia 9 marca 2017 r. wynika, że skarżąca pozostaje pod opieką lekarza rodzinnego i psychiatry, leczona z powodu zaburzeń adaptacyjnych, a nasilenie objawów miało miejsce od sierpnia 2016 r. Pomijając już okoliczność, że zaświadczenia lekarskie z dnia 8 i 9 marca 2017 r. zostały dołączone dopiero na etapie składania zażalenia, przez co nie mogły podlegać ocenie przez Sąd I instancji, wskazać należy, że zaświadczenia przedstawione przez skarżącą zostały wystawione kilka miesięcy po doręczeniu skarżącej wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, które miało miejsce 14 czerwca 2016 r. i wskazują na chorobę skarżącej, ale nie nagłą, uniemożliwiającą wykonanie wezwania Sądu w terminie, czy skorzystanie z pomocy osób trzecich albo ustanowienie pełnomocnika.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.

----------------------- 2