Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 113/16 odmówił Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. sygn. IV SA/Po 113/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że syn pełnomocnika Stowarzyszenia, pomimo odebrania przesyłki w dniu 14 grudnia 2015 r., przekazał ją adresatowi następnego dnia, bez poinformowania, że faktyczny odbiór przesyłki przez niego nastąpił w dniu poprzednim. W zaistniałej sytuacji nie sposób przypisać pełnomocnikowi Stowarzyszenia winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Odmawiając uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wymaganej przepisem art. 86 § 1 P.p.s.a. Fakt późniejszego przekazania przez domownika pełnomocnika przesyłki adresatowi nie ma wpływu na skuteczność doręczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P., zarzucając naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie bez swojej winy uchybiło terminowi do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżące Stowarzyszenie nie wskazało na zaistnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Argumentacja zarówno wniosku, jak i zażalenia mająca uprawdopodobnić brak winy pełnomocnika Stowarzyszenia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi sprowadzała się w istocie do stwierdzenia, że przesyłka zawierająca decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. została przekazana adresatowi (A. S. - pełnomocnikowi Stowarzyszenia) przez dorosłego domownika (A. S.) z opóźnieniem, tj. dopiero następnego dnia, w stosunku do tego, w którym nastąpiło doręczenie. Czego skutkiem było błędne przekonanie, iż termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 16 grudnia 2015 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju przeszkoda nie uzasadniała przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jaką jest wniesienie skargi.
Zgodnie bowiem z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2015 r., jednoznacznie wynika, że przesyłka adresowana do pełnomocnika skarżącego została odebrana przez dorosłego domownika - jego syna A. S. w dniu 14 grudnia 2015 r., który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Wobec powyższych okoliczności uznać należało, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona w sposób przewidziany w art. 43 k.p.a. Sytuację, w której dorosły domownik (syn) przekazał pełnomocnikowi Stowarzyszenia adresowaną do niego korespondencję, nieinformując o dacie jej faktycznego odbioru, należy oceniać w kategoriach braku dochowania należytej staranności w dokonaniu czynności. Powyższe działanie obciąża jednak stronę skarżącą, bowiem to w jej interesie było należyte zabezpieczenie odbioru przychodzącej korespondencji. Skoro pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia wskazał w toku postępowania adres do doręczeń, który umożliwił odbiór korespondencji innej osobie, to powinien mieć świadomość, że ryzyko jej wadliwego działania obciąża właśnie jego, a tym samym stronę, w której imieniu i na rzecz działa.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.