Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania W. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a łączny ich miesięczny dochód wynosi 2.260zł brutto (w tym emerytura skarżącej w wysokości 1200,20zł, wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia 60zł, świadczenie przedemerytalne małżonka w kwocie 1000,20zł) Skarżąca posiada mieszkanie o pow. 43m2 oraz jest właścicielką działki budowlanej o pow. 16 arów. Miesięczne wydatki skarżącej wynoszą łącznie ok. 1550zł (opłaty czynszowe, gaz, energia elektryczna, leki).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Wprawdzie skarżąca podnosiła, że żyje faktycznie w separacji z mężem, to jednak w ocenie Sądu nie ma to wpływu na jej możliwości finansowe, ponieważ separacja nie została orzeczona przez sąd, a zatem w świetle art.23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie nadal mają obowiązek wzajemnej pomocy. Ponadto, już tylko dochody skarżącej (1200zł emerytury) umożliwiają skarżącej pokrycie kosztów ustanowienia adwokata, tym bardziej, że powinna ona była liczyć się z koniecznością poniesienia wydatków związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła W. P. domagając się jego uchylenia.
Skarżąca podkreśliła, że znajduje się w trudnej i wyjątkowej sytuacji materialnej, bowiem faktycznie nie mieszka z mężem i sama ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, a także wspomaga finansowo dwie córki. Skarżąca jest schorowana, cierpi na choroby kobiece, zaburzenia serca i neurologiczne, a także na przewlekłe zapalenie górnych dróg oddechowych, co wiąże się z bardzo wysokimi miesięcznymi wydatkami na leki i rehabilitację.
Wyjaśniła również, że w rzeczywistości nie korzysta z działki, gdyż działka została odziedziczona po rodzicach męża, który nie pozwala jej nawet na nią wchodzić. Mąż skarżącej ma własne życie osobiste i nie pomaga jej w żaden sposób.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa, dlatego powinna być stosowana z dużą ostrożnością i tylko w szczególnych przypadkach.
Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że sytuacja W. P. nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Dochód z dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej i jej męża w wysokości 2 260zł brutto miesięcznie daje możliwość opłacenia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia kasacji. Wprawdzie skarżąca podnosi, że utrzymuje się sama, bowiem żyje w faktycznej separacji z mężem, który nie łoży na utrzymanie rodziny, to jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego już tylko dochód skarżącej w wysokości 1200zł miesięcznie umożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte z inicjatywy skarżącej już w lutym 2004r., a więc powinna była ona przewidywać konieczność poniesienia dalszych kosztów z nim związanych i zaoszczędzić na ten cel niezbędne fundusze, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji. Obowiązek zapobiegliwości i przezorności w zakresie kosztów postępowania był wielokrotnie akcentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. z dnia 22 grudnia 2002r., OZ 862/04, niepubl., post. z dnia 6 października 2004r., GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.)
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197§2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.